Регионсем хушшинчи обществăлла организаци

Чăваш наци конгресĕ

Чувашский национальный конгресс

Чăваш тĕнчи

2016, раштав (декабрь), 3(77) №

Сăнсем

Видеосем

Мĕнле пурăнан, аякри тăван. "Чăваш хĕрарăмĕ" комитет йĕркеленĕ телепередача.

Шырав

Çыхăну

Адрес: 428032 г. Чебоксары, ул. Композиторов Воробьевых, д. 10

Телефон: (8352) 62-35-61

Факс: (8352) 62-82-05

Эл. адрес: congress21@mail.ru

Çулçÿреве тухрăмăр

25.05.2017 22:44
Çулçÿреве тухрăмăр

Çу уйăхĕн 25-мĕшĕнче Чăваш наци конгресĕн Президенчĕ Николай Угаслов, ЧР Культура, национальнăçсен ĕçĕсен тата архив ĕçĕн министрĕн çумĕ Вячеслав Оринов конгресс хастарĕсене, тĕрлĕ регионсенчи чăваш наципе культура автономийĕсен ертÿçисене инçе çулçÿреве пиллесе ăсатрĕç.

Малтан пурте чăваш патшалăх академи драма театрĕ умĕнчи

К.В. Иванов палăкĕ умне чĕрĕ чечексем хучĕç, чăваш культуришĕн, хамăр чĕлхе аталанăвĕшĕн маллалла та хастар ĕçлемелли çинчен калаçрĕç.

Унтан аякри çула пуçтарăннисем автобуссем çине ларса Шупашкартан Мари Эл еннелле çул тытрĕç. Пĕрремĕш чарăнÿ - Пушкăрт республикинчи Пелепей районĕнчи Слакпуç ялĕ. Унта паллă поэтăмăр, К.В.Иванов çуралнăранпа 127 çул çитнине уявламалла. Малалла вара- Тюмень чăвашĕсемпе тĕл пулмалла. Чăваш наци конгресĕн хастарĕсен "Мурманскран Байкал таран" çулçÿревĕ çинчен эпир пĕлтерсех тăрăпăр..

 

ЧНК пресс-служби.

"Мурманскран Байкал таран" çулçÿрев.

24.05.2017 18:00
"Мурманскран Байкал таран" çулçÿрев.

 

Ыран, çу уйăхĕн 25-мĕшĕнче Чăваш Ен культура министерстви пулăшнипе Чăваш наци конгресĕ пуçарнипе хастар чăвашсем инçе çулçÿреве тухса каяççĕ. Конгресс президенчĕн пĕрремĕш çумĕ Валерий Леонидович Клементьев ертсе пыракан сумлă делегаци пирĕн йăхташсем патне: Пушкăртстанри Слакпуçне, Тюмень хулине, Красноярск тăрăхне, Иркутск облаçĕнчи Тайшет районне, унтан Иркутска тата Байкал кÿлли хĕррине çитмелле.

Делегаци йышĕнче Мурманск, Крым, Сарă ту, Чулхула, Чĕмпĕр тăрăхĕсенчи чăваш наципе культура автономийĕн ертÿçисемпе хастарĕсем, конгресс президиумĕн пайташĕсем, "Кĕмĕл сасă" конкурс-фестиваль çĕнтерÿçисем, пурĕ хĕрĕхе яхăн.

Çу уйăхĕн 27-мĕшĕнче пирĕн паллă поэтăмăрăн Константин Ивановăн çуралнă кунĕ. Çак ятпа Пелепей районĕнчи Слакпуçĕнче уяв йĕркелеççĕ. ЧНК делегацийĕ малтан унта хутшăнĕ.

Малалла çул Тюмень тăрăхне выртĕ. Çу уйăхĕн 28-мĕшĕнче Тюмень хулинче чăвашсен Акатуйĕ пулĕ. Пирĕн пайташсене унти чăвашсен "Тăван" Ассоциацийĕ йыхравланă. Паллах, ытти регионсенчи пирĕн йăхташсем те уявра пулмалла.

Тюмень хуличен ЧНК йĕркеленĕ сумлă делегаци вăрăм çула кĕскетсе Красноярска çитмелле. Унти хастар чăвашсемпе тĕлпулса çавра сĕтел, савăнăçлă концерт ирттермелле.

Иркутск тăрăхĕнчи Тайшет районĕнче чăвашсем чылай пурăнаççĕ. Шел, çу уйăхĕн 21-мĕшĕнче пирĕн йăхташсем пурăнакан Джогино ялĕнчи клуб тĕппипех çунса кайнă. Анчах та унти чăвашсене хавхалантарас, савăнтарас тĕллевпе пирĕн делегаци унта та чарăнса илесшĕн. Вĕсен хуйхи-суйхипе, шухăш-кăмăлĕпе паллашасшăн.

Малаллахи çул Иркутск хулине, тĕрĕссипе Байкал хĕрринче иртекен пĕтĕм чăвашсен Акатуйне пулĕ. Кунта çу уйăхĕн 3-мĕшĕнче чăваш культурин кунĕсем иртмелле, 4-мĕшĕнче вара ака пĕтнине халалланă ĕлĕкрен пыракан уяв - Акатуй пулĕ. Çак уявра Пенза, Тюмень, Томск, Красноярск тата ытти тăрăхсенчи чăвашсем пуçтарăнса савăнмалла, ĕçлĕ калаçусем, канашлусем, экскурсисем пулмалла.

Каялла килнĕ чухне ЧНК делегацийĕ Красноярск тăрăхĕнчи Ачинск хулинче, Челябинскра чарăнса унти чăвашсемпе тĕлпулма тĕв тăвать.

Эппин ăнăçлă та тухăçлă çул пултăр!

 

ЧНК пресс-служби.

УЯВĔ ТЕ, САВĂНĂÇĔ ТЕ ПУЛЧĔ

24.05.2017 10:55
УЯВĔ ТЕ, САВĂНĂÇĔ ТЕ ПУЛЧĔ

 

Çу уйăхĕн 23-мĕшĕнче Çĕнĕ Шупашкар хулин 17-мĕш шкулĕн стадионĕнче ача-пăча акатуйĕ иртрĕ. Ăна йĕркелекенсем Çĕнĕ Шупашкар хулин вĕренÿ центрĕ, чăваш чĕлхипе литератури учителĕсен секцийĕ тата 17-мĕш шкулăн чăваш чĕлхипе литератури вĕрентекенсем пулчĕç. Уявăн тĕп тĕшшийĕ «Чăваш халăхĕн йăли-йĕркипе мешехи тата культури» проекта пурнăçа кĕртсе ачасене çуллахи пысăк уяв – акатуй пĕлтерĕшĕпе паллаштарасси, унăн йĕрки-мешехипе сăмахлăхне ачасен ăшне хывасси пулчĕ.

Ача-пăча акатуйне вĕренÿ çулĕ вĕçленнипе çыхăнтарса ирттерчĕç. Савăнăçлă лару-тăрура 17-мĕш шкулăн директорĕ Наталья Кротова, Чăваш наци конгресĕн вĕренÿпе ăслăлăх комитечĕн ертÿçи Геронтий Никифоров, Çĕнĕ Шупашкар хулин вĕренÿ центрĕн тĕп специалисчĕ Ирина Павлова, чăваш чĕлхипе литератури учителĕсен секцийĕн председателĕ Алевтина Такина тата Ю.А. Гагарин ячĕллĕ тĕп вулавăшăн тавра пĕлÿпе литература пайĕн пуçлăхĕ Ольга Николаева ачасене ăшă сăмахсем каларĕç.

Уяв хăй ытамне хулан кашни шкулĕнчен чăваш сăвви-юррине, вăййи-ташшине юратакан ачасене пухрĕ. Вĕсем акатуйра куракансене çепĕç юрă-кĕвĕпе, илемлĕ ташăпа, янăравлă сăвăпа, уяв вăййисене хаваслă кăтартса савăнтарчĕç. Юрă-ташă хыççăн акатуйра спорт уявĕ пулчĕ. Вĕрентекенсем ачасемпе пĕрле вăй-хал вăййисем вылярĕç. Уйрăмах икĕ ушкăнри арçын ачасемпе хĕрачасем вĕрен туртса ăмăртни хĕрÿ иртрĕ. Ăмăртура туслăх малти вырăнта пулчĕ.

Çанталăк пит ăшах пулмарĕ. Çапах та вăл ача-пăча акатуйне ирттерме чăрмантармарĕ. Çулталăк çаврăмĕпе çыхăнтарса йĕркеленĕ уяв Çĕнĕ Шупашкар хула ачисен чун-чĕрин илемĕ пуян, кăмăл-туйăмĕ лайăх пулнине, вĕсем чăваш чĕлхине сума сунине кăтартрĕ. Тăван халăхăн йăли-йĕркипе мешехине тата культурине ачасен чунне хывакан чăваш чĕлхи вĕрентекенсене тав сăмахĕ калатпăр, ÿлĕм те сăмахлăх пуянлăхне упрама, класс тулашĕнчи ĕçсене татах та хастартарах ирттерме сывлăх, вăй-хал тата ăнăçу сунатпăр.

 

Геронтий НИКИФОРОВ, ЧНК вĕренÿпе ăслăлăх комитечĕн ертÿçи

Юбилейный концерт ансамбля классического и современного эстрадного танца «Галатея»

23.05.2017 14:01
Юбилейный концерт ансамбля классического и современного эстрадного танца «Галатея»

 

19 мая во Дворце детского творчества при полном аншлаге прошел юбилейный концерт ансамбля классического и современного эстрадного танца «Галатея» «Судьба моя – балет!», посвященный 35 – летию творческой деятельности руководителя коллектива Мамиконовой Анны Георгиевны.На суд зрителей были представлены более 20 лучших творческих номеров. С особым теплом зрители встречали юных воспитанников, которые покорили всех своими обаянием и непосредственностью. А солистка ансамбля Дарья Платонова, ставшая лауреатом 35 фестивалей и конкурсов, в очередной раз порадовала своими прекрасными сольными номерами. В концертной программе были представлены как уже успевшие полюбиться зрителю творческие номера, так и новые работы. Среди них - чувашский танец «Волшебный узелок», «Рождение лебедя», «Танец цыплят и петушков», «Танец нимф», «Чувашский танец», «Жар-птица», «Русский танец», «Сиртаки» и другие.Много теплых слов в адрес руководителя ансамбля и самого коллектива было сказано гостями праздника.

Среди почетных гостей присутствовали заслуженный деятель искусств Чувашии, член Союза композиторов России и Чувашии Анатолий Никитич Никитин, делегация Межрегиональной общественной организации «Чувашский национальный конгресс» в составе руководителя пресс-службы Чувашского национального конгресса Зои Аркадьевны Яковлевой, помощника президента ЧНК Елены Владимировны Светлой, председателя комитета по культуре ЧНК Веры Архиповой, члена комитета по культуре ЧНК Раисы Михайловны Васильевой, известный композитор, лауреат Международного и Всероссийского конкурсов, руководитель народного вокально-хорового ансамбля «Ивушка» (г. Казань) Владимир Николаевич Белоусов, заслуженная артистка России, народная артистка Чувашии, ведущая солистка Чувашского государственного театра оперы и балета Валентина Владимировна Смирнова-Геворкян, заслуженный артист Чувашии Дмитрий Николаевич Семкин, известная чувашская поэтесса, заслуженный работник культуры Чувашии Раиса Васильевна Сарби.Со словами большой благодарности в адрес Анны Георгиевны и Дворца творчества выступили и родители коллектива.За высокие творческие достижения Анне Георгиевне были вручены Почетные грамоты управления образования г. Чебоксары и министерства образования и молодежной политики Чувашской Республики.

САЙТ ДВОРЦА ДЕТСКОГО (ЮНОШЕСКОГО) ТВОРЧЕСТВА г.ЧЕБОКСАРЫ

(фото З.Яковлевой)

Пучинкери "Чăваш вăййи" - вĕренÿ, ăслăлăх, сапăрлăх, мĕн-пур тĕллеве пĕрлештерсе тăракан уяв!

20.05.2017 19:26
Пучинкери "Чăваш вăййи" - вĕренÿ, ăслăлăх, сапăрлăх, мĕн-пур тĕллеве пĕрлештерсе тăракан уяв!

«Пирĕн тĕп тĕллев – чăваш йăли-йĕркине, вăййисене, культурине сыхласа хăварасси тата аталантарасси",- теççĕ Йĕпреç районĕнчи Пучинкери вăтам шкулта ырми-канми тăрăшакан Людмила Клементьева, Елизавета Михайлова тата Лилия Иванова вĕрентекенсем. Çак тĕллевпе пуçарса янă ĕнтĕ вĕсем çирĕм икĕ çул каялла чăваш вăййин уявне. Людмила Николаевнăпа Елизавета Михайловна ачасене чăваш чĕлхипе литературине вĕрентеççĕ, Лилия Михайловна кĕвĕ-çемĕпе ачасене илĕртет. Вăл музыка вĕрентет. Ахальтен мар ĕнтĕ ку шкул республикăра чăвашлăха упрас тĕлĕшпе хастар ĕçлекенсенчен пĕри шутланать. Пĕлтĕр акă, Чăваш наци конгресĕ йĕркеленĕ «Чăвашлăха аталантаракан чи лайăх шкул» конкурсра 2-мĕш вырăна тухрĕ.

«Чăваш вăййи» Йĕпреç районĕнчи Пучинкере çулсеренех аталанать. Ăна курма районти ытти шкулсенчен, республикăри районсенчи шкулсенчен, тĕп хуларан та хаваспах килеççĕ. Шкулта вĕренекен кашни ача, вĕрентекен чăваш наци тумĕпе килет ку уява. Чылайăшĕ кĕписене çулсеренех çĕнетме тăрăшать. Малтанхах вĕсене ашшĕ-амăшĕ çĕленĕ, халĕ – вырăнти çĕвĕ цехĕнче ăсталаççĕ. Тухья, ытти эреш тăвас енĕпе шкулта ятарлă кружок та ĕçлет. Ăна Елизавета Михайлова ертсе пырать. Унсăр пуçне «Чăваш тĕрри» кружок та пур. Унăн ертÿçи вара – Зоя Акчурина вĕрентекен. Вĕренекенсем тухья-хушпу ăсталама та, чăваш тĕрри тĕрлеме те хăнăхаççĕ. Çанталăк ăшăтманнине пула йăлана кĕнĕ уява кăçал кĕтсе хăшкăлчĕç темелле пучинкесем. Çу уйăхĕн 20-мĕшĕнче вара, вĕсем ыйтнă пекех, çутçанталăк ăшăтса ячĕ, шăп уяв тума меллĕ кун пулчĕ.

Чăваш наци конгресĕн Вĕренÿпе ăслăлăх комитечĕн пайташĕсене ытти çулсенчи пекех ăшшăн кĕтсе илчĕç Пучинке ялĕнче. Комитет председателĕпе çумĕ, ЧР тава тивĕçлĕ вĕрентекенĕсем Геронтий Никифоровпа Юлия Анисимова, комитет пайташĕсем И.Н. Ульянов ячĕллĕ ЧПУ вырăс, чăваш тата журналистика факультечĕн деканĕ Алена Иванова профессор, И.Я.Яковлев ячĕллĕ Чăваш патшалăх педагогика университечĕн чăваш чĕлхипе литературин кафедрин пуçлăхĕ Татьяна Денисова, ЧР вĕренÿ институчĕн филологи кафедрин доцечĕ Анна Егорова тата ЧР тава тивĕçлĕ вĕрентекенĕсем Евгений Майковпа Альбина Ишова вăйă картине тăмалăх чи хисеплĕ хăнасем пулчĕç.

Уяв ялти стадионта иртрĕ. Малтанах пиллĕк "кас" тĕрлĕ енчен пуçтарăнса, вăйă юррине шăрантарса çаврăнчĕ. Çапла майĕпен карталанса, пĕрлешсе пысăк вăйă картине тăчĕç. Эх, мĕнлерех шеп иккен вăл чăваш вăййи! Куç тулли илем вĕт! Пучинкесем ăна йăла-йĕркене пăхăнса, ваттисем вĕрентнĕ пек тăваççĕ.

"Эпĕ кунта пĕрремĕш хут. Питĕ тĕлĕнтĕм, питĕ савăнтăм. Йĕпреç тăрăхĕнче чăваш юрри-ташши илемлĕн янăрат иккен. Чăвашлăх тымарĕ - пĕчĕк яш-кĕрĕмре",- хĕпĕртенине пĕлтерет Алена Иванова профессор.

"Кашни çуркунне чун çакăнтах туртать. Кунти вĕрентекенсен тÿпи çаканта питĕ пысăк. Вĕсене пысăк тав",- тет ЧНК Вĕренÿпе ăслăлăх комитечĕн ертÿçин çумĕ Юлия Анисимова.

Вăйă картисĕр пуçне кунта тĕрлĕ ăмăрту, чăваш вăййисем иртеççĕ. Хĕрсем кĕвентепе шыв йăтрĕç, чечексем пуçтарчĕç, каччăсем михĕсемпе пĕр-пĕринпе вăй виçрĕç, вĕрен туртрĕç. Вĕренÿпе ăслăлăх комитечĕн председателĕ Геронтий Никифоров тата комитет пайташĕ Евгений Майков яш чухнехине аса илмелĕх аслă класс ачисемпе вăй виçсе те шÿтлерĕç. Йăлана кĕнĕ пек ăмăрту çĕнтерÿçисене мăйĕнчен кĕлентĕр çыххи çакса яраççĕ. Акă хальхинче те директор çумĕ Алина Михайловна чи маттуррисене çак çимĕçе уртрĕ.

Эпир тăван чĕлхене сума сăвасси ашшĕ-амăшĕнчен килни пирки ялан калатпăр. Ку ялта вара чăннипех те чăвашлăхпа çыхăннă уявра ачасен ашшĕ-амăшĕ питĕ хастар хутшăнать. Ара, ырă йăлана манăçа кăларманни паха-çке. Çакнашкал уявсене хутшăнакан ача ваттисене те хисеплет, тăван чĕлхене те сума сăвать.

"Уява киленсе пăхса тăратăп. Пирĕн университетра чăваш филологи уйрăмĕнче кашни курсра тенĕ пекех Пучинке шкулне пĕтернĕ студентсем вĕренеççĕ. Акă ăçта вăй илет иккен вĕсем чăвашлăх туйăмĕ! Вĕсем пирĕн патран вĕренсе тухса чăвашлăха аталантарма ытти шкулсене каяççĕ. Паянхи чăваш вăййи - вĕренÿ, ăслăлăх, сапăрлăх,мĕн-пур тĕллеве пĕрлештерсе тăракан уяв,-" терĕ хавхаланса И.Я.Яковлев ячĕллĕ Чăваш патшалăх педагогика университечĕ чăваш чĕлхипе литературин кафедрин пуçлăхĕ Татьяна Денисова. Чăннипех те, çепĕç юрă-кĕвĕ, илемлĕ ташă-çемĕ, янăравлă сăвă-такмак, хаваслă вăйă-кулă, чипер йăла-йĕрке чăваш ачин сывă пурнăçне, чун-чĕрин пуянлăхне, кăмăл-туйăмне кăтартакан ăс-пурлăх пуянлăхĕ пулнине палăртрĕç.

Йĕпреç тăрăхĕнчи Пучинке ялĕнче ирттернĕ чăваш вăййи халăхăн ырă йăли-йĕркин тымарĕ татăлманнине, малашне вăл республикăн ялĕсенче ( тен Раççейĕн ытти регионĕсенчи чăвашсен те) вăй илме пултарассине шанас килет.

 

Сăнÿкерчĕксене çак каçăпа пăхăр: https://ok.ru/chvashnats/topic/67036332165904

 

ЧНК пресс-службин ертÿçи Зоя Яковлева.

ПУЛТАРУЛЛИСЕМПЕ ТАВÇĂРУЛЛИСЕН ПĔРЕМĔШ ХУТ ТĔНЧЕ ОЛИМПИАДИ ИРТРĔ

20.05.2017 07:41
ПУЛТАРУЛЛИСЕМПЕ ТАВÇĂРУЛЛИСЕН ПĔРЕМĔШ ХУТ ТĔНЧЕ ОЛИМПИАДИ ИРТРĔ

 

Çу уйăхĕн 19-мĕшĕнче Чăваш Республикин вĕренÿ институтĕнче шкул ачисемпе студентсен Чăваш Енре Аттепе Анне çулталăкне халалланă чăваш чĕлхипе тата литературипе пĕтĕм тĕнче олимпиади пĕрремĕш хут иртрĕ. Вăйă ăмăртăва 2016 тата 2017 çулсенче чăваш чĕлхипе тата литературипе ирттернĕ регион олимпиадисен 51 çĕнтерÿçипе призерĕ пухăнчĕ. Вĕсен йышĕнче Тутар Республикинчен 3 вĕренекен, Ульяновск облаçĕнчен -- 3 тата Пушкăрт Республикинчен -- 1 пулчĕç. Ку ушкăнрисем «Чăваш чĕлхи – тăван чĕлхе» олимпиадăра тупăшрĕç.

Олимпиадăн тепĕр енĕ – «Чăваш чĕлхин илемĕ» пулчĕ. Вăл интернет урлă иртрĕ. Кунта Чăваш Республикин тулашĕнче тĕрлĕ регионта пурăнакан чăвашла пĕлекен пĕтĕм тĕнче ачисемпе студентсем хутшăнчĕç.

Вăйă ăмăртăва хутшăнакансене саламлакансен йышĕнче ЧР вĕренÿ тата çамрăксен политикин министрĕ Юрий Исаев, вĕренÿ институчĕн ректорĕ Сергей Савин, И.Я. Яковлев ячĕллĕ Чăваш патшалăх педагогика университечĕн ректорĕ Владимир Иванов, Чăваш наци конгресĕн вĕренÿпе ăслăлăх комитечĕн ертÿçи Геронтий Никифоров тата И.Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университечĕн вырăс тата чăваш филологийĕпе журналистика факультечĕн деканĕ Алена Иванова пулчĕç.

Тĕнче олимпиадине хутшăннă кашни вĕренекене сертификат тата хаклă парне пачĕç.

Тĕп пĕтĕмлетÿре кăçалхи олимпиада çĕнтерÿçисемпе призерĕсен тата вĕсене ăмăртăва тивĕçлĕ шайра хатĕрленĕ чăваш чĕлхипе литератури вĕрентекенсен чыславне каярах ирттерме йышăнчĕç.

 

Геронтий НИКИФОРОВ,

ЧНК вĕренÿпе ăслăлăх комитечĕн ертÿçи

Çĕртме уйăхĕн 23-мĕшĕнче Чăваш наци конгресĕн Мăн Канашĕ иртĕ!

19.05.2017 15:01
Çĕртме уйăхĕн 23-мĕшĕнче Чăваш наци конгресĕн Мăн Канашĕ иртĕ!

Çапла йышăнчĕç çу уйăхĕн 18-мĕшĕнче пуçтарнă конгресс президиумĕн ларăвĕнче. Ăна Николай Угаслов ĕçлĕ çулçÿревре пулнипе пĕрремĕш çумĕ, ĕç тăвакан комитет председателĕ Валерий Клементьев ертсе пычĕ.

Паллă ĕнтĕ, ЧНК Уставĕ тăрăх çулталăкра пĕрре Мăн Канаш пуçтармалла. Кăçал, конгреса йĕркеленĕренпе 25 çул çитнĕ май, унăн ĕçĕ уйрăмах пĕлтерĕшлĕ. Мăн Канашăн чи яваплă ыйтăвĕсенче пĕри - ЧНК 10-мĕш Аслă Пухăвне йĕркелесе ирттересси пулмалла.

Валерий Леонидович Мăн Канаш ларăвĕнче ытти çивĕч ыйтусене те çĕклеме май пуррине каларĕ.

Президиум пайташĕсем пĕр шухăшлăн сасăласа Мăн Канаш ларăвне çĕртме уйăхĕн 23-мĕшĕнче, 13 сехетре, халĕ Чăваш патшалăх çамрăксен театрĕ вырнаçнă "Çеçпĕл" кинотеатра ирттерме йышăнчĕç.

Малалла ларура "Мурманскран Байкал таран" акци ирттересси пирки сÿтсе яврĕç. Раççейри ытти регионсенчи чăвашсен хастарлăхне ÿстерес, тăван чĕлхене, культурăна юратма вĕрентес, чăвашсем пурăнакан вырăнсене тĕпчес тата паллах наципе культура автономийĕсемпе тачăрах çыхăну йĕркелес тĕллевпе иртет çак акци . Çулçÿрев Мурманск хулинчен пуçланать те Байкал тăрăхне çитет. Çакăн çинчен Валерий Клементьев президиум пайташĕсене тĕплĕнрех каласа пачĕ, хăйсен сĕнĕвĕсене пама ыйтрĕ.

Виççĕмĕш ыйту вара чăваш халăх поэчĕ, конгресăн Мăн Канашĕн пайташĕ Валерий Туркай Шупашкар хулин ертÿлĕхне янă çыру йĕри-тавра пулчĕ. Унта автор хулара чăвашла çырнă лозунгсемпе плакатсем, баннерсем (уйрăмах юлашки уявра - Çĕнтерÿ кунĕнче) сахалли пирки çырнă, ЧНК хастарĕсене çак ыйтăва пăхса тухса хула тата республика ертÿлĕхĕ патне çитерме ыйтнă. Валерий Владимирович çырăвне президиум пайташĕсем ырларĕç, унпа килĕшсе ку çитменлĕх пирки Чăваш Ен Пуçлăхĕ патне çырупа тухма шутларĕç.

 

ЧНК пресс-служби.

«ФЕДОР ПАВЛОВ – ТĔРЛĔ ЕНЛĔ ТАЛАНТ» викторинăн йĕрки

19.05.2017 14:26
«ФЕДОР ПАВЛОВ – ТĔРЛĔ ЕНЛĔ ТАЛАНТ» викторинăн йĕрки

Чăвашсен пултаруллă писателĕ тата ăста композиторĕ

Федор Павлович Павлов çуралнăранпа 125 çул çитнине халалланă.

 

Пĕтĕмĕшле калани

Кăçал авăн уйăхĕн 25-мĕшĕнче чăваш халăх культури ÿсĕмĕн кун-çулĕнче паллă йĕр хăварнă пултаруллă писатель, ăста композитор Федор Павлов çуралнăранпа 125 çул çитет. Чăваш наци конгресĕн вĕренÿпе ăслăлăх комитечĕ, Чăваш Республикин вĕренÿ институчĕ тата «Хыпар» Издательство çурчĕн» чăваш ачисен «Тантăш» хаçачĕ сумлă çыравçа хисеплесе тата унăн тĕрлĕ енлĕ талантне сума суса викторина ирттереççĕ. Вăйă ăмăртăва Чăваш Республикин шкулĕсен 9-11-мĕш класĕсенче вĕренекенсене хутшăнма чĕнеççĕ. Викторина 2017 çулхи çĕртме уйăхĕн 1-мĕшĕнчен пуçласа авăн уйăхĕн 16-мĕшĕччен пырать.

Викторина тĕллевĕсем

Чăваш Респубикин шкулĕсен 9-11-мĕш класĕсенче вĕренекенсене Федор Павловăн тĕрлĕ енлĕ пултарулăх ÿсĕмне курма, ун çинчен тĕплĕнрех пĕлме хавхалантарасси

Сумлă çыравçăн кун-çулĕпе ĕçне-хĕлне лайăх пĕлекен ачасене тупса палăртасси, вĕсене вăйă ăмăртăва анлăрах явăçтарасси

Шкул ачисен чăваш халăхĕн паллă çыннисем çинчен пĕлес туртăмне, шырав меслечĕпе ăсталăхне ÿстерме пулăшасси

Викторина йĕркелÿçисем

Чăваш наци конгресĕн вĕренÿпе ăслăлăх комитечĕ

Чăваш Республикин вĕренÿ институчĕ

«Хыпар» Издательство çурчĕн» чăваш ачисен «Тантăш» хаçачĕ

Викторина хуравĕсене ярса парасси

Вăйă ăмăртăва хутшăнакансен ыйтусене хуравласа çырнă ĕçсенче хăйсен ячĕпе хушаматне, хăш шкулта тата миçемĕш класра вĕреннине чăвашла тата вырăсла, кĕсье телефон номерне кăтартса, компьютерпа пичетлесе авăн (сентябрь) уйăхĕн 16-мĕшĕччен «Тантăш» хаçат редакцине çырупа (ЧР, Шупашкар хули, И.Яковлев пр., 13 çурт, 6 хут) е электрон почтăпа (tantas@list.ru) çитермелле.

Çĕнтерÿçĕсене палăртни тата чыслани

Пĕтĕмлетÿ авăн (сентябрь) уйăхĕн 16-мĕшĕ хыççăн пулать. Пĕтĕмлетĕвĕ ЧР вĕренÿ институтĕнче иртет. Викторина çĕнтерÿçине тата призерсене ыйтусене чи тулли те тĕрĕс хурав панисенчен палăртаççĕ, дипломсемпе парнесем парса чыслаççĕ. Викторинăна хутшăннисене пурне те сертификат параççĕ. Çĕнтерÿçĕпе тата ыйтусене тулли хуравланă пĕр призера пукане театрне е çамрăксен театрне спектакль кайса курма 2 билет тÿлевсĕр параççĕ.

 

 

Ыйтусем:

1. 1901 çулхи кĕркунне Хветюка (Федор Павлова) тăван ялĕнчи пуçламăш шкулăн иккĕмĕш класне тÿрех йышăннă. Хветюка вĕренме пĕрремĕш класа мар, иккĕмĕш класа мĕн пирки йышăннă?

2. 1911 çулта Федор Павлова Чĕмпĕр чăваш шкулĕнчен вĕренсе тухсан мĕншĕн тата кам сĕннипе И.Я. Яковлев çав шкултах музыкăна вĕрентме хăварать? Епле иртнĕ çав çулсем? Чĕмпĕр шкулĕнче ĕçленĕ чухне çамрăк композитор кампа çывăх туслашнă?

3. Ф. Павлов литература ĕçне сăвă çырассинчен пуçăннă. Çыравçăн пĕрремĕш сăввин ятне калăр. Ăна миçемĕш çулта çырнă? Çак сăвва кам сăнарĕпе хавхаланса çырнă? Çав сăнар пирки эсир мĕн пĕлетĕр? Çак сăвва кĕвĕлесе каярах кам юрра хывнă?

4. Ф. Павлов «Ялта» драмăна 1922 çулта хăй укçипе пичетлесе кăларнă. Çав çулах раштавăн пĕрремĕшĕнче драмăна сцена çине кăларнă. «Ялта» пьесăн ал çырăвĕ упранса юлнă-ши, юлман-ши?

5. 1932 çулта пĕр режиссерпа икĕ чăваш çыравçи «Ялта» драмăн вĕçне урăхлатнă пулнă: спектакльте Елюк туй пĕркенчĕкне ывăтса Ванюк патне таврăнать, Çтаппан туйĕ сÿтĕлсе каять. Автор ун пек çырманнине кура халăх пьеса улшăннине йышăнма пултарайман. «Ялта» драмăн вĕçне урăхлатса çырнă çынсен ячĕсене калăр.

6. 1908-1915 çулсенче Ф. Павлов, унăн юлташĕсем каласа панă тăрăх, чăваш паттăрĕ çинчен калакан сăвăлла халап (предани), вырăсла калав тата студентсен пурнăçне сăнласа паракан повесть çырнă пулать. Çав 3 хайлав ячĕсене калăр. Вĕсен ал çырăвĕсем упранса юлнă-и?

7. Ф. Павлов, тĕпрен илсен, музыкăра ĕçленĕ пулсан та театр çинчен шухăшлама пăрахман. Вăл пĕр статьяра: «Театр çын кăмăлне юсать, хытă чĕрене çемçетет, сив кăмăла ăшăтать», – тесе çырать. Статья ятне калăр тата театрта лартма çыравçă мĕнле-мĕнле паха хайлавсем çырннине калăр.

8. Ф. Павлов вилсен унăн чылай ал çырăвĕ, докуменчĕсем пирĕн пата çитеймен, тĕрлĕ сăлтава пула çухалса пĕтнĕ. Çыравçă еткерĕнче вырăсла çырнă пĕр сăвă тетрачĕ упранса юлнă. Çав сăвă тетрачĕ мĕнле ятлă пулнă?

9. 1923 çулта «Канаш» хаçатра пичетленнĕ статьяра Ф.Павлов чăваш юррисем çинчен кăна мар, чăваш халăхĕ илеме, илемлĕхе епле ăнланни çинчен те çырнă. Мĕн ятлă статья пулнă-ши вăл?

10. Ф.П. Павлов чирленĕ пирки санаторие сывалма каять. Драматургăн юлашки кунĕсем епле иртнĕ? Ф. Павлова хăш хула çăвине пытарнă? Çыравçăн вил тăприйĕ мĕнле упранать?

Викторина йĕркелекенсем тата ыйтăвĕсене хатĕрлекенсем:

ЧР тава тивĕçлĕ вĕрентекенĕсем

 

Юлия АНИСИМОВА, Геронтий НИКИФОРОВ

Музей ĕçченĕсене саламлатпăр!

18.05.2017 13:26
Музей ĕçченĕсене саламлатпăр!

Хисеплĕ музей ĕçченĕсене, уйрăмах ЧНК хастарĕсене Ирина Петровна Меньшиковăна, Ирина Витальевна Удаловăна, Антонина Васильевна Андреевăна, Светлана Васильевна Асамата, Надежда Аркадьевна Сельверстровăна професси уявĕпе чун-чĕререн саламлатпăр!

Яланах çапла хастар та пултаруллă пулăр! Чăваш халăх историйĕ, Чăваш Енĕн мухтавлă ывăлĕсем çинчен нумайрах тĕпчесе халăх патне илсе çитерме ырлăх-сывлăх, ăнăçу сунатпăр!

 

ЧНК президенчĕ Н.Угаслов, президиум пайташĕсем.

Конгресăн çĕнĕ кĕнеки пирки канашларĕç

17.05.2017 11:15
Конгресăн çĕнĕ кĕнеки пирки канашларĕç

Чăваш наци конгресĕн 25 çулне халалласа кĕнеке кăларас ĕç малалла пырать. Çу уйăхĕн 16-мĕшĕнче ЧНК президенчĕ Николай Угаслов, унăн çумĕсем Валерий Клементьев, Петр Ивантаев, Алексей Леонтьев тата редакци коллегийĕ канашлăва пухăнчĕç. Алексей Петрович Леонтьев пухăннисене ĕç мĕнле пынипе паллаштарчĕ, кĕнеке валли пуçтарнă документсем çинчен кĕскен каласа пачĕ. Материал нумай пулнипе Николай Федорович Угаслов кĕнекене икĕ пайлă тума сĕнчĕ. Иккĕмĕшне йăлтах регионсенчи чăваш наципе культура автономийĕсен ĕçĕ-хĕлне халаллама ыйтрĕ. Искусствăсен докторĕ, редколлеги пайташĕ тата нумай кĕнеке авторĕ Алексей Александрович Трофимов хăй пулас кĕнекене мĕнлерех курнине пĕлтерчĕ. "Техника ыйтавĕсене татса панă хыççăн кĕнекен сăн-сăпачĕ, мĕнлерех документсем, статьясем вырнаçтарасси пирки пĕр шухăш патне çитмелле",- пĕлтерчĕ ЧНК президенчĕ Николай Угаслов.

 

ЧНК пресс-служби.

Страницăсем: [1], 2, 3, 4, 5, 6, ... 95