Регионсем хушшинчи обществăлла организаци

Чăваш наци конгресĕ

Чувашский национальный конгресс

Чăваш тĕнчи

2017, çурла (август), 3(81) №

Сăнсем

Видеосем

Тутарстанри чăвашсем çинчен

Шырав

Çыхăну

Адрес: 428032 г. Чебоксары, ул. Композиторов Воробьевых, д. 10

Телефон: (8352) 62-35-61

Факс: (8352) 62-82-05

Эл. адрес: congress21@mail.ru

Члены комитета по культуре ЧНК приняли участие в музыкально-образовательном форуме «Колыбель родная – музыка Чувашии»

22.09.2017 14:43
Члены комитета по культуре ЧНК приняли участие в музыкально-образовательном форуме «Колыбель родная – музыка Чувашии»

21 сентября 2017 года Чувашском государственном институте культуры и искусств прошел музыкально-образовательный форум «Колыбель родная – музыка Чувашии», посвященный 125-летию Федора Павлова и Степана Максимова, 100-летию Виктора Ходяшева. Форум состоялся в рамках реализации гранта Главы Чувашской Республики для поддержки инновационных проектов в сфере культуры и искусства. Руководитель проекта – заслуженная артистка Российской Федерации, народная артистка Чувашской Республики, профессор, заведующая кафедрой вокального искусства Чувашского государственного института культуры и искусств – Алевтина Сергеева-Зинкина. Модератором выступила Любовь Бушуева, кандидат искусствоведения, доцент кафедры теории, истории искусств, музыкального образования и исполнительства Чувашского государственного института культуры и искусств.

Открыли мероприятие заместитель министра культуры, по делам национальностей и архивного дела Чувашской Республики Вячеслав Оринов и ректор ЧГИиИ Наталья Баскакова. Праздничный концерт из произведений чувашских композиторов вела музыковед, заслуженный деятель искусств Чувашской Республики Светлана Макарова. Мероприятие завершилось заседанием круглого стола, посвященного композиторскому искусству Чувашии и его роли в становлении профессионального музыкального образования. В конференц-зале института была организована выставка книг, нотных и медиа-изданий, иллюстрирующих творческую деятельность трех чувашских композиторов.

Члены комитета по культуре Чувашского национального конгресса Раиса Васильева, Зинаида Воронова, Вера Архипова, Ирина Лампасова, приняли участие в торжественном открытии и работе пленарного заседания форума.

 

Вера Архипова,

председатель комитета по культуре ЧНК

ХУРА ПĔЛĔТ АЧАСЕН ТЕЛЕЙНЕ НИХĂÇАН ТА АН ХУПЛАТĂР

22.09.2017 14:30
ХУРА ПĔЛĔТ АЧАСЕН ТЕЛЕЙНЕ  НИХĂÇАН ТА АН ХУПЛАТĂР

Пĕрлешнĕ Нацисен Организацийĕн Генеральнăй Ассамблейи йышăнăвĕпе 1981 çулхи чÿк уйăхĕн 30-мĕшĕнче «Пĕтĕм тĕнчери мир кунĕ» уяв йĕркеленĕ. Ăна халĕ кашни çулах пĕтĕм тĕнчипех авăн уйăхĕн 21-мĕшĕнче уявласа ирттереççĕ.

Авăн уйăхĕн 21-мĕшĕнче Шупашкар хулин 27-мĕш шкулĕ «Пĕр пĕтĕм шухăш-кăмăлти «Мир кăвакарчăнĕ» акцие хутшăнчĕ. Пĕтĕм тĕнчери мир кунне паллă тума шкулăн пысăк залне 2-мĕш класс ачисем тата вĕрентекенсем пухăнчĕç. Пурин аллинче те кăвакарчăн ÿкерчĕкĕсене хăйупа çыхса хунă тĕрлĕ тĕслĕ хăмпăсем.

Уява шкул директорĕн çумĕ Светлана Борисовна Круглова уçрĕ. Вăл «Мир кунне» паянхи кун ирттернин пĕлтерĕшĕ пирки, Тăван çĕр-шывăн аслă вăрçинче çĕнтерĕве çĕнсе илме çăмăл пулманни, ирĕклĕхпе танлăхшăн çĕр-шыв çирĕп тăни çинчен каласа пачĕ. Тĕрлĕ вăрçă-харçăра тăшмансемпе çапăçса пуç хунă ентешсене асăнса пĕр минут шăплăх туса ирттерчĕç.

Ачасемпе пĕрле тăнăçлăх кунне Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ учителĕ, Чăваш наци конгресĕн вĕренÿпе ăслăлăх комитечĕн ертÿçи Геронтий Лукиянович Никифоров та хутшăнчĕ. Вăл салам сăмахĕнче Чăваш Ен тăнăçлă республика пулни, кунта пурăнакан тĕрлĕ халăх çыннисен хушшинчи килĕшÿпе çураçу çирĕп пулни пирки пĕлтерчĕ. Аслă Вĕрентекенĕмĕрĕн Иван Яковлевич Яковлевăн «Пĕр-пĕринпе сапăр пулăр, çукшăн-пуршăн чашкăрса çÿресрен, харкашасран аякка тăрăр» ырă сăмахĕсене асра тытма сунчĕ.

Залра илемлĕ юрă-кĕвĕ хуçаланчĕ. Ачасем тăнăçлăха упрама чĕнекен сăвăсем каларĕç. Унтан уява ертсе пыракансем пысăк шăнкарав илсе килчĕç. Кашни ача тата учитель шăнкăравпа шăнкăртаттарма пултарчĕ. Йĕс шăнкăрав сасси мире упрама чĕнсе хăватлăн янăрарĕ.

Уява хутшăннă ачасем урама тухса тăнăçлăха çирĕплетме кăвакарчăн ÿкерчĕкĕсене хăмпăсем çумне хăйупа çыхса тÿпенелле вĕçтерсе ячĕç. «Хура пĕлĕт ачасен телейне нихăçан та ан хуплатăр!» -- терĕç вĕсем. Çакă вара акцин тĕп пĕтĕмлетĕвĕ пулчĕ.

 

Геронтий НИКИФОРОВ,

Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ учителĕ

ЧНК Аслă Пухăвĕ умĕн. Сумлă ватăсем канашларĕç

22.09.2017 11:37
ЧНК Аслă Пухăвĕ умĕн. Сумлă ватăсем канашларĕç

ЧНК Ваттисен Канашĕ авăн уйăхĕн 21-мĕшĕнче лару пухрĕ. Кун пек йышлăн пуçтарăнни час- часах пулмасть çулланă хастарсен. Пурĕ Ваттисен Канашĕнче 30 çынна яхăн пулсан, хальхинче ларăва пурте тенĕ пекех килнĕ.

Чăваш наци конгресĕн президенчĕ Николай Угаслов сумлă ватăсене пуçтарăнса килнишĕн тав турĕ, пурне те хастарлăха сыхласа хăварма ырлăх-сывлăх сунчĕ. Кĕскен конгресс ĕçĕ –хĕлĕпе паллаштарчĕ, 10-мĕш Аслă Пухăва ЧНК еплерех хатĕрленни пирки каласа пачĕ.

Ваттисен Канашĕн председателĕ Василий Шадриков ларура ваттисем конгресра чăвашлăха аталантарас енĕпе ирттернĕ ĕçĕсем çинче чарăнса тăчĕ. Унтан çавра çулсемпе Федор Мадурова, Анатолий Кипече тата ытти пайташсене саламларĕ.

Лару хĕрÿ те тухăçлă иртрĕ, чылай хумхатаракан ыйту хускатрĕç ватăсем: тăван чĕлхене вĕрентесси, ял-хула тирпейлĕхĕ, хăш-пĕр чăваш ялĕсен ячĕсене улăштарасси, халăх историйĕпе çыхăннă кĕнекесем кăларасси тата ытти те. Чи çивĕч ыйтусене Аслă Пухура хускатма калаçса татăлчĕç.

Юлашкинчен Ваттисен Канашĕ ЧНК Аслă Пухăвне делегатсем суйларĕ. Сумлă ватăсем квота тăрăх пиллĕк пайташа яваплă мероприятине кайма çирĕплетрĕç.

-Ырă шухăшсем нумай. Мĕн палăртнине пурнăçлама вăй-хăват пултăр. Çамрăксене вĕрентсе пырса, хамăр та пурнăç таппинчен юлмасăр вĕсемпе пĕрле аталанса пырар, ун валли сывлăх пултăр, тытăннă ĕçсене малалла çирĕппĕн туса пырар,- терĕ хисеплĕ ватăсене ЧНК президенчĕ Николай Угаслов.

 

ЧНК пресс-служби.

ЧНК хастарĕсене хисеплĕ ят илнипе саламлатпăр!

21.09.2017 16:00
ЧНК хастарĕсене хисеплĕ ят илнипе саламлатпăр!

Чăваш Республикин Пуçлăхĕн Михаил Игнатьевăн Хушăвĕпе килĕшÿллĕн музыка искусствинче нумай çул хушши тăрăшса ĕçленĕшĕн "Самана" вокал ушкăнĕн юрăçине, Чăваш наци конгресĕн президенчĕн пĕрремĕш çумне, ĕç тăвакан комитет председательне Валерий Леонидович Клементьева "Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ артисчĕ" хисеплĕ ята панă.

Çавăн пекех Михаил Игнатьевăн тепĕр Хушăвĕпе тăван культурăра пысăк вăй хунăшăн тата нумай çул тăрăшса ĕçленĕшĕн ЧНК президиумĕн тата культура комитечĕн пайташне Елена Кирилловна Краснова (Османована) "Чăваш Республикин культура тава тивĕçлĕ ĕçченĕ" сумлă ята панă.

Чăваш наци конгресĕн президенчĕ, президиум пайташĕсем тата конгресс хастарĕсем пирĕн маттур ĕçтешсене хисеплĕ ят илнипе чунтан саламлаççĕ, малашне те тăван халăхшăн курăмлă ĕçсем тума вăй-хăват сунаççĕ.

 

ЧНК пресс-служби.

Читайте в свежем № 6 (102) сентябрь 2017 Главного делового журнала Чувашии «Моя Империя»:

21.09.2017 14:04
Читайте в свежем № 6 (102) сентябрь 2017 Главного делового журнала Чувашии «Моя Империя»:

 

В центре номера – презентация Главного проекта года «Достояние Республики. Летопись». Мероприятие собрало тех, кто бережно хранит и приумножает наследие своих предков, являясь опорой своей республики, своей страны. Политики, бизнесмены, спортсмены, ученые, люди искусства со всей России постараются ответить на вопрос «С чего начинается Родина?» Вы узнаете имена тех, кому присвоено почетное звание «Достояние Республики».

В рубрике «Круглый стол» – О том, какие проблемы в сфере предпринимательства сегодня стоят наиболее остро и в чем заключаются основные позиции нового бизнес-омбудсмена Александра Рыбакова.

В рубрике «Бизнес-эксперт» – реакция представители местного бизнес-сообщества на подписание президентом США закона, накладывающего на Россию очередные санкции.

В рубрике «Обзор рынка» – анализ кредитного рынка Чувашии и его перспектив.

В рубрике «Итоги, тренды, тенденции» –  обзор социально-экономических итогов I полугодия 2017 г. и результатов экономического соревнования между организациями обрабатывающих производств – ТОП лучших предприятий.

В рубрике «Эксперт» – развитие регионального туризма: какие проекты по благоустройству города сегодня успешно реализуются и зачем нужны федеральные программы?

Но и это еще не все! В рубрике «Законы и комментарии» – о том, что такое электронная подпись и как ее получить, является ли продажа личной недвижимости ИП предпринимательством, какие изменения по УСН произошли с августа по декабрь 2017 г. и еще много всего интересного.

Читайте Главный деловой журнал Чувашии «Моя Империя» и будьте успешными!

 

Прочитать можно, перейдя по ссылке http://www.myimperia.com/images/pdf/102.pdf

В Самаре прошел «День дружбы народов и культур Самарского края» - и это здорово!

20.09.2017 15:36
В Самаре прошел «День дружбы народов и культур Самарского края» - и это здорово!

По решению Региональной ОО «Национально-культурная автономия чувашей Самарской области» для участия в праздновании «День дружбы народов» и проведения чувашского календарного обряда осеннего урожая  «Чуклеме» в Самару был приглашен  Народный фольклорный ансамбль «Касал» муниципального бюджетного учреждения культуры «Централизованная клубная система» Комсомольского района Чувашской Республики.

Также на областной праздник приехал Александр Гаврилович Пешне из Ульяновска, который уже 5 раз проводит обряд «Чуклеме» с молитвой благодарения небу и земле за урожай нового  года.

16 сентября руководители автономии Л.Н. Павлова и Л.В. Микушкина провели для гостей из Чувашской Республики экскурсию по городу Самара и Экограду «Волгарь» с посещением чувашского дома, а затем познакомили с  памятником  Чапаеву, Засекину, улицами и площадями, архитектурой города.  Масштабами преобразований по подготовке к Чемпионату мира по футболу в городе гости также были удивлены и обрадованы.  Произвело впечатление и посещение музея «Бункер Сталана»!

17 сентября  на улицу Осетинская  подъехал автобус, из которого вышли артисты в красивых  национальных чувашских костюмах и сразу привлекли внимание гостей праздника. Головные уборы и нагрудные украшения в воздухе создавали шум серебра - звон монет сопровождал песни и пляски, под звуки музыкальных инструментов: гармошку, скрипку, барабан и трещётки с бубенцами. 

Артисты прошли, по улице до главной сцены с песнями, где под звуки такого ансамбля нашлось много желающих поплясать. Затем участники, одетые в национальные костюмы других народов и гости праздника вместе завели хоровод  дружбы.  

Исполняя русские и чувашские  песни и пляски,  ансамбль  двинулся к началу улицы Осетинской, где им предстояло встречать почетных гостей праздника и показать чувашский обряд осеннего урожая «Чуклеме».  Вместе с артистами  ансамбля «КАСАЛ» участники разных ансамблей:  русские из Нефтегорска,  из Чапаевска, мордовского «Масторава», татарской школы «Яктылык», осетины «Амонд»,  башкирского «Ляйсан», немецкого «Эдельвейс», чувашского «Хевель»,    казахского «Айгуль», туркменского «Овазы», азербайджанского «Хаял» приняли участие в исполнении обряда.  Зазвучал гимн чувашских земледельцев «Алран кайми». В середину вышли участники обряда - и  на фоне гимна  звучит молитва благодарственная. Подняв руки вверх к небесам   Пешне Александр Гаврилович  благодарит чувашского бога Тура за урожай, Микушкина Лидия Викторовна вынесла каравай из  муки нового урожая, а Юрий Тихонов - заведующий   Байбахтинского   сельского Дома культуры, вынес братину с пивом из хмеля нового урожая. Так принято  начинать праздники и встречать гостей!

Затем вышли участники праздника в национальных костюмах:  русские, чуваши, мордва, казахи, осетины, башкиры, немцы, татары, украинцы, туркмены   с  хебом, чак-чаком , баурсаком, пловом и угощают  почетных гостей: руководителей национальных центров, членов Совета «Союза народа Самарской области», Глав  муниципалитетов. Угощаясь, гости услышали приветствия на разных языках народов Самарской области.

А затем, пропустив гостей вперед, ансамбль сопровождал их по улице к главной сцене,  к процессии подтягивались и многие желающие влиться в это шествие.  На сцене в это время шел концерт, где  исполняли свои песни  национальные ансамбли, танцевали зажигательные танцы  народы Кавказа.  А рядом со сценой – все кружат в  хороводе дружбы.

Не часто увидишь такое веселье, такую красоту и разнообразие национальных костюмов! Много развлекательных мероприятий организаторы предусмотрели для детей. Стоит особо отметить удивительные выставки прикладного творчества разных народов! «Столько позитива и радости в глазах детей – и  нас с мужем это радует» -  сказала Наталья Демина, житель города  Самары.   

Ансамбль «Касал» тем временем, продолжая петь и веселить народ, прошел по улице Осетинской  назад к своему автобусу. «Мы благодарны Автономии чувашей Самарской области и Людмиле Николаевне Павловой, что пригласили нас поучаствовать в этом празднике. Здесь так много молодежи, детей, сколько тысяч людей сегодня здесь пообщались, познакомились, приобрели друзей.  Красивый поселок «Волгарь» – всюду чисто, ухожено! Надеемся приехать в Самару еще раз, всем удачи», - сказала Лидия Корзакова, старейшая участница ансамбля. 

Стоит добавить, что в 2001 году по инициативе Павлова Владимира Павловича и был создан этот фольклорный ансамбль. «Коллектив объединяет любителей народной песни разных профессий и возрастов от 28 до 82 лет. Удивительно голосистые люди, любящие народные песни и танцы.  Основной состав коллектива состоит из 24 человек, из них 13 женщин и 11 мужчин. Коллектив пользуется популярностью, как в своём районе, так и за его пределами. Выступления народного фольклорного ансамбля «Касал» всегда проходят с большим успехом. Коллектив знакомит зрителей с народными песнями и танцами, традициями и обрядами низовых чувашей», - заметил Вячеслав Салаев, учитель музыки, а в руках у него  скрипка, которая недавно  радовала слух.

«Жаль покидать такой фестиваль, он удался на славу. Многие интересовались, откуда мы приехали в таких красивых костюмах и удивлялись, что мы из Чувашии.  Ну а нам пора ехать домой и там расскажем об этом фестивале», - отметил руководитель ансамбля «Касал» Владимир Павлов.

Журналист районной газеты «Касал ен», Алевтина Исаева, приехала с ансамблем из Чувашии и подчеркнула: «Много праздников видела, но у этого праздника колорит дружбы красной нитью проходит во всем! Такие праздники нужны, они доказывают, что в России процветают мир, дружба, любовь и уважение к людям любой национальности. Всем участником и гостям праздника – успехов, а фестивалю - долго жить!

Дружба народов в Самаре, России есть и дальше будет укрепляться - не такую ли задачу, столь ярко выраженную гостями из Чувашии ставил перед собой главный организатор праздника Региональная общественная организация «Союз народов Самарской области»!

 

 

Вице-президент Местной ОО              

 «Национально-культурная автономия            

чувашей города Самара»    Татьяна Павлова

                                                  

ЧНК 10-мĕш Аслă Пухăвĕ умĕн. Килĕштерсе ĕçленинче - ăнăçу

19.09.2017 17:35
ЧНК 10-мĕш Аслă Пухăвĕ умĕн. Килĕштерсе ĕçленинче - ăнăçу

 

"Чăваш хĕрарамĕ" комитет наци конгресĕн тĕллевĕсене тĕпе хурса ĕçлесе пырать. Чи малтанах паллах, хĕрарăм çемьере кăна мар, общество пурнăçĕнче те тивĕçлĕ вырăн йышăннине палăртма тăрăшатпăр. Ку вара - хамăр чĕлхене, тăван халăх историйĕпе культурине пулас ăрусене вĕрентсе хăварас пархатарлă ĕçре пысăк пĕлтерĕшлĕ. Çакна шута илсех ĕнтĕ "Чăваш хĕрарăмĕ" комитет пайташĕсем конгресс ирттерекен пур мероприятисене те хастар хутшăнаççĕ, вĕсене ырă сĕнÿсемпе тата çĕнĕлĕхсемпе илемлетсе пуянлатма тăрăшаççĕ.

Каласа хăварас пулать, комитет хăйĕн ĕçĕпе пурнăç таппинчен юлмасть, паянхи çивĕч ыйтусене шута илсе тимлет.

Çав тĕллевпех ĕнтĕ, ытти обществăлла организацисемпе тачă çыхăну тытать. Унăн ĕçне "Чăваш хĕрарăмĕ -наци управçи" обществăлла юхăмăн пайташĕсем те маттур хутшăнаççĕ. Комитет вырăнсенчи хĕрарăмсен канашĕсемпе те тачă çыхăнса ĕçлет. 2015-мĕш çулхи авăн уйăхĕнче республикăри хĕрарăмсен Канашĕпе пĕрле ĕçлеме килĕшÿ тунă. Çавна май комитет вĕсен ĕç планĕсене те шута хурса тăрăшать.

"Чăваш хĕрарăмĕ" комитет пайташĕсем республикăн тĕрлĕ районĕсенче пулса уçă ларусем ирттереççĕ, хĕрарăмсене кăсăклантаракан ыйтусемпе "çавра сĕтелсем", тĕлпулусем йĕркелеççĕ, ял уявĕсене хутшăнаççĕ, республика тулашĕнче пурăнакан ентешсем патне çитсе те чăваш сассипе, сăвви-юррипе саламсем çитереççĕ.

Сăмахран, юлашки тĕл пулусенчен пĕри Шăмăршă районĕнче иртрĕ. Эпир ăна Раççейре - Экологи çулталăкне тата Чăваш Республикинче 2017-мĕш çул Амăшĕпе ашшĕн çулталăкĕ пулнине халалларăмăр. Тĕл пулу çутçанталăкра иртнĕ май, эпир ăна "Çĕр-анне ытамĕнче" ят патăмăр. Унтах ЮТВ телеканал валли кăларăм хатĕрлерĕмĕр. Передачăна экспертсем пулса Шăмăршă тăрăхĕнче çуралнă Федор Мадуров скульптор тата тавра пĕлÿçĕ, Валерий Лукиянов артист хутшăнчĕç.

Çакна палăртмалла, комитет 2014-мĕш çулхи пуш уйăхĕнчен пуçласа халăх патне телевидени урлă чăвашлăх туйăмне хăюллăн, уççăн çитерет, ЮТВ каналпа "Лар, аннеçем юнашар" ярăм йĕркелесе пырать. Çак кăларăмсемпе куракансене сахал мар маттур чăваш хĕрарăмĕсемпе паллаштарма май килчĕ. Ку телепередачăсен тĕп сăнарĕ вара - анне. Мĕнле нумай енлĕ пултаруллă пирĕн аннесем! Ăçта кăна вăй хумаççĕ пулĕ вĕсем. Анне çемье ăшши кăна мар, вăлах маттур ĕç çынни, пултаруллă ал-ĕç ăсти, ÿнерçĕ, артист та, сăвăç та, юрăç та... Унсăр пуçне ку кăларăмсенче сумлă ĕçпе вăрçă ветеранĕсене те, сывлăх хуралĕнче ырми-канми тимлекенсене те, хастар хĕрарăм-предпринимателсене те сенкер экран çине кăларма пултартăмăр. Ку телеярăмăн тĕп шухăшĕ вара - чăваш хĕрарăмĕн хурçă пек чăтăмлăхĕ, ĕçченлĕхĕ, иксĕлми пултарулăхĕ тата чун пуянлăхĕ. Çак ярăма йĕркелесе ертсе пынăшăн пирĕн пайташсене, Лидия Филиппова журналистпа Зоя Яковлева режиссера, уйрăмах тав сăмахĕ калас килет. Палăртмалла, "Чăваш хĕрарăмĕ" комитет пайташĕсем пĕринчен пĕри хăйне евĕрлĕ пултаруллă, хастар. Евдокия Андреева, Василиса Иванова, Людмила Кинер ачасемпе çамрăксене чăваш культурипе паллаштарас ĕçе пысăк тÿпе хываççĕ. Нина Дмитриевапа Елена Барская вара пултарулăх çыннисемпе тата ветерансемпе тачă çыхăну тытаççĕ.

Ирина Удалова республикăра кăна мар, регионсенчи чăвашсемпе те ĕçлĕ тĕл пулусем ирттерет, Никита Бичурин еткерлĕхне халăх хушшинче анлă сарать. Раиса Сарпи час-часах поэзи каçĕсем йĕркелет, хăйĕн витĕмлĕ сăввисемпе ачасен чунне кăна мар, тĕрлĕ ăрури çынсем патне те чăвашлăх туйăмне çитерет. Инесса Алексеева вара чăваш хĕрарăмĕ предпринимательство енĕпе çитĕнÿсем тума пултарнине куллен-кун хăйĕн ĕçри хастарлăхĕпе çирĕплетет.

Конгресăн "Чăваш хĕрарăмĕ" комитет пайташĕсене пĕр-пĕрне ăнланса, килĕшÿллĕ ĕçлесе пынăшĕн пурне те пысăк тав сăмахĕ калатăп, телей те ăнăçу кăна сунатăп.

 

Нина Петрова, ЧНК президенчĕн çумĕ, "Чăваш хĕрарăмĕ" комитет председателĕ.

В рядах писателей республики - пополнение

19.09.2017 14:20
В рядах  писателей республики - пополнение

 

В конце прошлой недели состоялось заседание правления Союза профессиональных писателей Чувашской Республики, на котором рассмотрен вопрос о принятии в Союз новых членов. После голосования выяснилось, что Михаил Николаевич Краснов стал членом этой творческой организации.

Я очень обрадовалась этому решению правления, поскольку наряду с народным поэтом Чувашии Юрием Семендером и известным писателем, шеф-редактором республиканского радио Ольгой Тургаем, написала рекомендацию о принятии Михаила Николаевича в состав Союза писателей России.

В жизни иногда случается так, что когда с кем-то однажды встречаешься, то эта связь продолжается на долгие годы, а деловая встреча вырастает в творческую дружбу.

Так случилось и с моей встречей с Михаилом Николаевичем, который печатается под литературным псевдонимом Ара Мишши. Свой псевдоним он заимствовал от названия реки Ара, которая протекает рядом с деревней Кудеснеры, где он родился. Его Родина расположена в одном из живописных уголков Урмарского района.

Наша первая встреча состоялась в конце 90-х годов прошлого столетия. Тогда Михаила Николаевича только - что назначили на должность заместителя министра культуры и по делам национальностей нашей республики. Он занимался национальными и религиозными вопросами, взаимодействием с чувашской диаспорой. Под его руководством проводилось множество мероприятий. Их надо было организовать, следовало привлекать для их проведения специалистов. Одним из таких специалистов стала и я. Мне регулярно предлагали написать сценарии, выполнять работу режиссера различных культурно-массовых мероприятий. Они проводились как в нашей республике, так и в разных субъектах нашей страны с чувашским населением. Как известно, среди 189 национальностей, проживающих сегодня в нашей стране, чуваши по численности занимают пятое место, уступая русских, татар, украинцев и башкир. Чувашский народ рассыпан по разным регионам России. Поэтому мне приходилось в составе делегации Министерства культуры побывать во многих уголках нашей страны

Что я заметила: где бы мы ни были, везде Михаила Николаевича встречали как родного человека – с уважением, хлебом-солью. Мне кажется, по-другому и не могло быть. Ведь Михаила Николаевича отличает дружелюбность, уважительное отношение к другим, тактичность, умение слушать собеседника. А еще он большой патриот своей республики, много делает по развитию национальной культуры и языка, сохранению обычаев и традиций чувашского народа, увековечиванию памяти выдающихся представителей соотечественников. Не зря ему присвоено звание заслуженного работника культуры Чувашии.

По этому поводу вспоминается один яркий пример. На родине Просветителя чувашского народа И.Я. Яковлева в селе Кошки-НовотимбаевоТетюшского района Республики Татарстан по разным причинам не было достойного памятника Ивану Яковлевичу. Учитывая это, однажды Михаил Николаевич пригласил посетить эти места генерального директора фирмы «ТУС» Николая Угаслова, организовал его встречу с главой администрации Тетюшского района Мухарямом Ибятовым, на которой была достигнута договоренность соорудить по методу чувашского «ниме» памятник из гранита и бронзы выдающемуся сыну чувашского народа. И представляете – через год, к 25 апреля, ко дню рождения Просветителя, памятник был сооружен, а вся прилегающая территория была благоустроена. Скульптором памятника явился башкирский чуваш, заслуженный художник России Владимир Нагорный, научным руководителем – татарский чуваш, доктор искусствоведения Алексей Трофимов.

Как профессиональный поэт, склонность Михаила Николаевича к писанию я заметила с первых же встреч. А его любовь к детям увидела в ходе проведения мероприятий в летнем этнокультурном лагере «Эткер» для школьников из чувашской диаспоры, который ежегодно организовывался в нашей республике в содружестве Минкультуры, Минобразования и Минздрава Чувашии и Чувашского национального конгресса. Учитывая характер Михаила Николаевича, мне незаметно в голову пришла мысль, что когда-нибудь из него может получиться неплохой детский писатель.

Я очень рада, что не ошиблась. И в правду, когда он вышел на пенсию, у него появилось свободное время. Он начал писать детские рассказы. В 2015 году в Чувашском книжном издательстве вышел его первый сборник рассказов "Юный кавалерист" для детей среднего школьного возраста на чувашском языке. На следующий год - книга "Встреча с волком", уже на русском языке. В этом 2017 году вышел в свет сборник рассказов "Первые ступени". Она под одной обложкой издана одновременно на двух языках - на чувашском и русском, что особенно полезно для учащихся городских школ, изучающих чувашский язык. В этом же году его новые рассказы печатались на страницах республиканского журнала "Родная Волга " и газеты "Танташ".

Он ведет активную общественную работу - является членом президиума Чувашского национального конгресса, правления Союза журналистов Чувашии.

Перефразируя слова народного поэта Чувашии Петра Хузангая, хочется завершить свою запись выражением: Вперед, друг мой, вперед!

 

Светлана Азамат,

поэт, заслуженный деятель

искусств Чувашской Республики

Каçалсене Самар чăвашĕсем уява йыхравларĕç

19.09.2017 14:01
Каçалсене Самар чăвашĕсем уява йыхравларĕç

Асфальтпа тикĕслетнĕ çул çĕлен евĕр явкаланса выртать. Ун çийĕн автомашинăсем унталла та кунталла чупаççĕ. Эпир те пилĕк-ултă сехетре виççĕр утмăла яхăн километра такăрлатрăмăр, инçе çула кĕскетсе Каçал тăрăхĕнчен Самар хулине авăн уйăхĕн 17-мĕшĕнче иртекен Халăх туслăхĕн кунне килсе çитрĕмĕр. Сар хĕвел, пире ырă суннăн, ăшшăн йăл кулать, лăпкă уçă çилĕ вара питрен çепĕççĕн сĕртенет.Тен, несĕлсем эпир çитнĕрен çапла хĕпĕртерĕç.

Хаваслă уяв «Тăван çĕршывăн Аслă вăрçинче çĕнтернĕренпе - 70 çул» тата Халăхсен туслăхĕн аллейисенче ÿсекен чăрăшсене шăварнипе уçăлчĕ. Сăмах май каласан, Халăх туслĕхĕн кунĕ «Волгарь» ЭкоГрадри Осети урамĕнче иртрĕ. Паллах, праçнике йĕркелекенсем уяв вырăнне ахальтен суйласа илмен. 2013 çулта асăннă урамра Халăх туслăхĕн аллейине хута янă. Çавна май Чăваш Енри Комсомольски тăрăхĕпе Чĕмпĕртен килсе çитнĕ чăвашсем те хамăр халăх чăрăшне, вăй илме тесе, шыв сапрĕç, унпа юнашар тăрса асăнмалăх сăн ÿкерчĕк турĕç.

Ун хыççăнах çамрăксен флешмобĕ пулчĕ. Раççей гимнĕ шăраннă тапхăрта кашниех шăп тăчĕ, унăн юлашки сăмахĕсемпе вара тĕрлĕ тĕслĕ çĕр-çĕр шар тÿпенелле çĕкленчĕ. Часах ача-пăча студийĕн площадкисемпе фото ÿкермелли, робот техникисен площадкисемпе тата ыттисем те ĕçлеме пуçларĕç. «Эпир пурте – Раççей!» интерактивлă площадка вара пуриншĕн те питĕ кăсăк вырăнсенчен пĕри пулчĕ. Ара, халăх костюмĕсемпе çÿрекенсене кашни кунах курма çук-çке. Унсăр пуçне лапамра тĕрлĕ халăх музыка инструменчĕсенчен пуçласа кил-çуртра усă куракан хатĕр-хĕтĕрпе те паллашма та май пулчĕ.

Тĕп сцена патне çитес умĕн Самар облаçĕн губернаторĕ Николай Меркушкинпа сумлă ытти хăнасем тĕрлĕ халăхăн çăкăр-тăварне, юр-варне астиврĕ. Палăртса хăвармаллах, асăннă мероприяти «Каçал» ансамбль «Алран кайми» юрра хăватлă янраттарнипе, чăвашсен чÿклемипе пуçланчĕ. Купăс кĕвви таврана сарăлса уява татах та илемлĕ сăн кĕртрĕ. Комсомольски коллективĕ шăрантаракан çепĕç кĕвĕ кашнин чĕрине йăпшăнса кĕрсе вĕсен кăмăл-туйăмне хускатрĕ. Чăваш халăх юрри-кĕввипе вырăссем, пушкăртсемпе тутарсем, таджиксемпе азербайжансем тата ытти халăх çыннисем те Самар урамĕнче ура хуçсах ташларĕç.

- Самар облаçĕнче 157 наци çыннисем пурăнаççĕ. Ку питĕ нумай, пĕтĕм Раççей тесен те юрать. Эпир кунта килĕштерсе, пĕр-пĕринпе туслă пурăнатпăр. Паллах, ку пулăм ытти халăхсен культурипе вĕсен йăли-йĕркине хисепленипе тÿрремĕн çыхăннă. Халăхсен туслăх кунĕ Самара хулинче виççĕмĕш хут иртет. Вăл çулран çул анлăланса. аталанса пыни вара пире пурсăмăра та савăнтарать,- терĕ Самара облаçĕн губернаторĕ Николай Меркушкин. – Мĕн сунам. Пĕр-пĕрне хисеплĕр. юратăр. Тăнăçлăхра çемье чăмăртантăр, вĕсенче вара шăпăрлансен сасси хуçалантăр. Çавăн чухне кăна пирĕн тăван çĕршывăмăр çĕнĕ талантсемпе, çĕнĕ ăссемпе тата çĕнĕ технологисемпе пуянланĕ.

Самар облаçĕнчи чăвашсен наципе культура автономийĕн президенчĕ Людмила Павлова Комсомольскинчен килсе çитнĕ хăнасене ăшшăн тав турĕ. Ăсатса янă май вара пултаруллă та мал ĕмĕтлĕ хастар коллектив пайташĕсене кашнине хальхи пек яланах маттур пулма ĕçре ăнăçу, çемьере тăнăçлăхпа килĕшÿ сунчĕ.

 

Алевтина Исаева.

Михаил Игнатьев Тутарстан Республикинчи Чăваш наци культурин автономийĕн председателĕпе тĕл пулчĕ

17.09.2017 13:19
 Михаил Игнатьев Тутарстан Республикинчи Чăваш наци культурин автономийĕн председателĕпе тĕл пулчĕ

Авăн уйăхĕн 15-мĕшĕнче Чăваш Республикин Пуҫлăхĕ Михаил Игнатьев Тутарстан Республикинчи Чăваш наци культурин автономийĕн председателĕпе Тутарстан Республикин Патшалăх Канашĕн депутачĕпе Дмитрий Самаренкинпа ĕҫлĕ тĕлпулу ирттернĕ. Регионсем хушшинчи культура ҫыхăнăвĕсене сарассипе йышăннă ыйтусене пăхса тухма Чăваш наци конгресĕн президенчĕ, Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕн депутачĕ Николай Угаслов, Чăваш Республикин культура министрĕ Константин Яковлев хутшăннă.

Чи малтанах, калаҫăва пуҫарнă май, регион Пуҫлăхĕ Дмитрий Самаренкина Чăваш наци конгресĕпе тачă ҫыхăнса ĕҫленĕшĕн, пĕри-пĕрин паха ĕҫ опычĕсене тĕпе хурса пынăшăн ырласа тав сăмахĕсем каланă. «Раҫҫей халăхĕсен культури - ҫĕршыв культурин нихăҫан та уйрăлми тĕп пайĕ шутланать», - тенĕ вăл.

Чăваш Ен Пуҫлăхĕ Михаил Игнатьев Тутарстан Республикин Президентне Рустам Минниханова хăйсен регионĕнче чăваш чĕлхине аталантарассипе пысăк витĕм кӳнишĕн ырласа тав сăмахĕсем каланă, республикăра культура курăмлăн вăй илсе пынине асăннă. «Шкулсенче наци чĕлхине ăша хывса пыма вĕрентӳ пособийĕсем пулни ҫав тери аван. Атăлҫи тăрăхĕнче пурăнакансен пĕр-пĕрин наци чĕлхине упраса хăварма пулăшакан пысăк ĕҫ, унăн пĕлтерĕшĕ те самай», - тенĕ сăмаха тăсса.

Дмитрий Самарекин хăйĕн сăмахĕнче ҫак кӳршĕллĕ икĕ регионăн тахҫантанпах тĕвĕленнĕ ĕҫлĕ ҫыхăнăвĕсем те лайăх пулнине, пĕр-пĕринпе ĕмĕрех туслă пурăннине уйрăммăн палăртса хăварнă. Шăпах та, ҫакăн пек пурăнни пурсăмăра та малалла ăнтăлма, ҫитĕнӳсем тума пулăшать тенĕ вăл.

Ку хутĕнче ертӳҫĕсем чăвашсене аслă ҫутта кăлараканăмăр, паллă ăсчах Иван Яковлевич Яковлев ҫуралнăранпа 170 ҫул ҫитнине асăнса ирттерекен мероприятисем пирки канашланă, кунсăр пуҫне К.В.Иванов ячĕллĕ Чăваш патшалăх академи драма театрне 100 ҫул ҫитнине паллă тăвасси пирки сӳтсе явнă.

Палăртса хăваратпăр, Дмитрий Самаренкин «Хусанти ҫу комбиначĕн» АО директорсен канашĕн председателĕ.

 

ЧĂВАШ РЕСПУБЛИКИН

власть органĕсен официаллă порталĕ.

Страницăсем: [1], 2, 3, 4, 5, 6, ... 103