Регионсем хушшинчи обществăлла организаци

Чăваш наци конгресĕ

Чувашский национальный конгресс

Чăваш тĕнчи

2017, чӳк (ноябрь), 6(84) №

Сăнсем

Видеосем

Людмила Балтаева куравĕ уçăлчĕ.

Шырав

Çыхăну

Адрес: 428032 г. Чебоксары, ул. Композиторов Воробьевых, д. 10

Телефон: (8352) 62-35-61

Факс: (8352) 62-82-05

Эл. адрес: congress21@mail.ru

Кипеч пиччен хĕрÿ сăмахĕн хăвачĕ раштавăн 7-мĕшĕнче чăваш наци библиотекине пуçтарчĕ

08.12.2017 12:25
 Кипеч пиччен хĕрÿ сăмахĕн хăвачĕ раштавăн 7-мĕшĕнче чăваш наци библиотекине пуçтарчĕ

-Анатолий Кипеч пирĕншĕн вăл ахаль çын мар. Вăл ĕç ачи, чĕрĕ энциклопеди, философ-эстет, - çак сăмахсемпе пуçларĕ журналист, ЧНК "Чăваш хĕрарăмĕ" комитет пайташĕ Лидия Филиппова «Кашни çын вăл -хăй тĕнче» кĕнеке хаклавне.

Камсем эсир, Анатолий Кипеч? Çак ыйтăва кĕнеке авторĕ, Канаш Енри Чулкăмака ялĕн мухтавлă ывăлĕ Анатолий Кипеч хăйĕн çĕнĕ кĕнекинчи сăвăпа хуравларĕ. Каласа хăвармалла, унăн кашни пурнăç ыйтăвĕ çине сăвă хатĕр. Çакă мар-и унăн пурнăç философийĕ тарăн та пуян пулни?

Пурнăç опычĕпе пиçĕхнĕ, тĕрĕсленнĕ пуян философийĕ «Кашни çын вăл – хăй тĕнче» роман-хроникăн 710 страницинче шăрçаланнă.

Сумлă та пархатарлă кĕнеке тухнине палăртма наци библиотекин лару пулĕмне Чăваш наци конгресĕн хастарĕсем, культурăпа наукăра тăрăшакансем, шкул ачисемпе студентсем, «Канаш Ен» ентешлĕхĕн пайташĕсем чылайăн пуçтарăнчĕç.

Чăваш Республикин профессиллĕ писательсен пĕрлĕхĕн ертÿçи Геннадий Максимов хăйсен Союзĕнчи 91 пайташран çакăн пек сумлă кĕнекесем кăларакан, унсăр пуçне тата хăй юрлакан çыравçă çуккине палăртрĕ. Хастар писателе, общество деятельне пĕрлĕхĕн Хисеп хучĕпе хавхалантарчĕ.

Кĕнеке хаклавне пуçтарăннисем пĕрин хыççăн тепри тухса калаçнă май Анатолий Кипечĕн тĕрлĕ енлĕ пултарулăхне палăртрĕç: вĕрентÿ ĕçĕ, наука, искусство, спорт, хула депутачĕсен канашĕн депутачĕ, Чăваш наци конгресĕн хастарĕ, ентешлĕх ертÿçисен пуçлăхĕ...тата ытти те. Чăваш наци библиотекин çĕнĕ çуртне тăвасси те Кипеч депутатра тăрăшнă чухне çине тăнипе пулни, хулари чарăнусене икĕ чĕлхепе пĕлтерни те унăн ĕçĕ пулни пирки каларĕç.

Анатолий Кипеч хăйĕн йăх-тымарне тарăн пĕлни, çемье, тăванлăх туйăмне хака хуни пирки калакансем те чылайăн пулчĕç. Сумлă аксакал хăйĕн мăшăрĕпе Галинăпа «Ĕмĕр сакки сарлака» юрра пуçласан пурте чунтан вĕсемпе пĕрле юрларĕç.

Чăваш халăх поэчĕ Юрий Сементер хăй сăмахĕнче Анатолий Кипечĕн малтанхи утăмĕсене çывăх астуни, вăл пултарулăх çулĕпе хастар утса çирĕппĕн çÿлелле хăпарни пирки каларĕ. Хăйĕн кĕнекинче автор шухăшлав энциклопедийĕ енне ăнтăлнине палăртрĕ.

-Кашни художник пултарулăх çулĕн тымарне шырать. Кипеч çакна тупнă, çавăн тавра вăл хăйĕн творчествине аталантарать. Унăн философине эпĕ хам ĕçсенче усă куратăп,- терĕ Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ художникĕ Федор Мадуров скульптор.

Чăваш наци конгресĕн Вĕренÿ комитечĕн ертÿçи Геронтий Никифоров Шупашкарта чăвашлăха аталантарас пархатарлă ĕçре Анатолий Кипеч витĕмĕ пысăккинне каларĕ. Иртнĕ ĕмĕрĕн 60-мĕш çулĕсенче тĕп хулара пĕр 6-мĕш шкулта пĕртен-пĕр чăваш чĕлхи вĕрентекен учитель пулнă пулсан, халĕ вара, пăхăр-ха. Раççейри наци чĕлхисем пирки сиксе тухнă ыйтăва та Анатолий Кипеч чи малтан В. Путин патне янă хăйĕн ăслă та тарăн шухăшлă çырăвĕнче ăнлантарнă. Çакăн çинчен те каларĕ Геронтий Никифоров.

Кипечĕн пултарулăхĕн шайне Светлана Асамат Канаш Енĕн мухтавă ывăлĕсен Çеçпĕл Мишшин, Анатолий Миттовăн, Николай Терентьевăннипе пĕр виçере хакларĕ.

И.Я.Яковлев ячĕллĕ чăваш патшалăх педагогика университечĕн деканĕ Татьяна Денисова хăй вăхăтĕнче çак вĕренÿ заведенийĕнче Анатолий Кипеч ăс пухнипе, кайран унтах студентсене вĕрентнипе хăпартланнине, мухтаннине каларĕ. «Кашни çын вăл –хăй тĕнче» роман-хроникăна вуласан кашни хăйĕн валли пурăнма ăс илнине, хăй шыранă пурнăç ыйтăвĕсене хурав тупнине каларĕ Татьяна Витальевна.

Анатолий Кипечрен «Канаш Ен» ентешлĕхĕн «тилхепине» илнĕ Юрий Тарасов автор кĕнекере ăспа тăн пĕр маррине çирĕплетсе панине асăрханă. Ăна çутçанталăкпа, пурнăç опычĕпе тарăннăн усă курса çырни пирки те палăртрĕ.

Кĕнеке хаклавне пуçтарăннисене Шупашкарти 41-мĕш шкулта географи вĕрентекен Светлана Мыльникова Анатолий Кипеч хайлавĕсене пурнăçри пек каласа пани питĕ килĕшрĕ.

-Хам çинчен тем каланине те чăтăп. Анчах та кахал. чухăн, хыткукар тенине илтес марччĕ, - терĕ килнисене тав тунă май çĕнĕ кĕнеке авторĕ.

Кĕнеке хаклавне Кипеч сăмахсене çирĕплетсе Светлана Мыльникова вулакан «Хаклă минтер» калавпа вĕçлерĕç.

 

Зоя Яковлева, ЧНК пресс-службие ертÿçи.

ЧНК готовится к старту социально-значимого проекта «Национальное достояние народов — достояние РОССИИ»

07.12.2017 12:17
ЧНК готовится к старту  социально-значимого проекта «Национальное достояние народов — достояние РОССИИ»

Проект будет реализовываться при поддержке Фонда президентских грантов, с целью обеспечения государственной поддержки некоммерческих неправительственных организаций, реализующих социально значимые проекты и участвующих в развитии институтов гражданского общества в области формирования межнациональной и межконфессиональной толерантности и воспитания чувства взаимоуважения между народами России, межрегионального культурного обмена, сохранения и популяризации культурного наследия России, развития традиционных духовных ценностей.

В исполкоме МОО «Чувашский национальный конгресс» (ЧНК) в настоящее время ежедневно проходят заседания комитетов (образования, культуры, экономике, науки и др.) по вопросам включения в план проекта мероприятий следующего года, отвечающих целям и задачам федерального проекта ЧНК.

В ближайшее время намечается выезд оргкомитета в районные и региональные подразделения Чувашского национального конгресса для проведения заседаний. Исполком ЧНК и оргкомитет проекта планируют закрепить ответственных лиц и создать рабочие группы для взаимодействия и реализации мероприятий проекта.

В план проекта включены пять масштабных мероприятий:

1. Марафон "Многонациональная культура народов России" (круглые столы, выставки, мастер-классы, открытые уроки, концерты, а так же республиканские и всероссийские акции);

2. Межрегиональный конкурс детских творческих работ "Мой народ - моя Родина!";

3. Всероссийский творческий фестиваль «Национальное достояние народов — достояние РОССИИ»;

4. Всечувашский праздник "Акатуй" .

5. Всероссийский конкурс "Чувашская красавица-2018".

В рамках проекта на круглых столах состоятся дискуссии и диалоги по теме качественной реализации государственной национальной политики в Российской Федерации и адресной поддержке Президента России активных НКО.

Все новости о старте и реализации проекта будут размешаться на главном сайте ЧНК, на сайтах его структурных подразделений, в социальных сетях, в СМИ, на официальных сайтах министерств и ведомств Чувашии и в регионах РФ, на сайтах администраций городов и районов Чувашии.

Контактное лицо ЧНК по реализации проекта – Елена Владимировна Светлая (Петрова), помощник руководителя, консультант мероприятий проекта :congress21@mail.ru

 

Пресс-служба ЧНК.

Чуваши Прибайкалья о конкурсе «Чувашская красавца России – 2017»

07.12.2017 10:05
Чуваши Прибайкалья о конкурсе «Чувашская красавца России – 2017»

Кто интересуется культурой чувашского народа, наверно обратил внимание, сколько всего интересного каждый месяц проходит не только у нас в области, но и за ее пределами.

В этом месяце ярким событием стал VII Всероссийский конкурс «Чувашская красавца России – 2017» который прошел в Чувашской Республике. Организатор конкурса – Чувашский национальный конгресс.

Для нас чувашей Прибайкалья, он знаменателен тем, что впервые мы смогли отправить от Иркутской области своего представителя – Марию Маркову из с.Новолетники Зиминского района. Вместе с Марией, в дальнюю дорогу поехала и Елена Петровна Семенова, которая сегодня непосредственно занимается вопросом сохранения чувашской культуры в этом селе.

Конкурс прошел четыре дня назад, а наши участники еще в пути, едут по Красноярскому краю. Нам не терпелось узнать о впечатлениях, об этой поездке и мы связались со своими земляками по телефону

Спешим поделиться с Вами, что же говорят сами участники.

- Мария, расскажи, пожалуйста, для читателей нашего сайта какие у тебя впечатления от поездки, о конкурсе?

- Мне очень понравилось, приятные воспоминания.

Я познакомилась и нашла себе новых друзей. Просто все замечательно. Большое впечатление от города Чебоксар.

Конкурс был очень интересный. Я столько всего нового для себя взяла.

А самое главное, что я поняла - надо учить чувашский язык, он важен и значим для меня. Чувашский язык – это же наши корни, корни чувашского народа.

- Ты только в Чувашии поняла, что чувашский язык для тебя это важно?

- Конечно. Я раньше и не задумывалась об этом и не понимала.

Мне всегда говорили, учи язык, учи, а я не хотела учить. А теперь он мне на самом деле нужен.

Я возвращаюсь из Чувашии с другим мировоззрением. У меня все внутри перевернулось. Как мы плохо относимся к чувашскому языку. Как обидно сейчас осознавать, что я не могу на нем говорить. Почему я раньше этого не понимала, думала, не знаю и не знаю, подумаешь, а теперь поняла это же мое, родное и прям такое рвение в душе, хочу учить, как можно больше узнать о своем народе.

Если бы не поехала в Чувашию на Конкурс так бы и не поняла этого.

Приеду домой и обязательно проведу встречу с детьми, расскажу им о поездке, поделюсь своими впечатлениями.

Говорю всем – учите чувашский язык. Он нам нужен.

- Сейчас много говорят, что такие конкурсы не нужны, пустая трата денег и времени?

- Проводить таких конкурсы надо и они нам нужны. Только так мы можем понять и получить для себя много нового. Я познакомилась и нашла новых друзей, подчерпнула для себя много полезного, узнала. Это же здорово

И есть повод задуматься, как мы сегодня относимся к своей культуре, подумать о прошлом и будущем.

Так могут говорить только те, кто не был на конкурсе, а если и был, то не хотел ничего видеть хорошо и доброго. Только побывав на таких мероприятиях можно понять важность, нужность и значимость таких конкурсов.

Если бы я сама не была участницей этого конкурса, наверно думала также как они. Надо это все прочувствовать самому и пропустить через себя, только после этого можно понять, зачем нам это надо.

И я думаю, что у нас в регионе тоже надо проводить ежегодный конкурс «Чувашская красавица Прибайкалья».

 

Добрый день Елена Петровна, поделитесь, пожалуйста, своими впечатлениями о поездке?

- Очень большое впечатление оставил, конечно, город Чебоксары. Красивый, чистый, уютный. Обратили внимание, что очень доброжелательные и отзывчивые жители города.

- Как Вам конкурс?

- Организаторы конкурса к нам отнеслись очень тепло. Принимали как своих родных. Спасибо им огромное за это. Нам помогали, сочувствовали и болели за нас. Всем большое спасибо. Мы Вам так благодарны за поддержку и тепло.

Сам конкурс красочный, интересный. Проходил в дружеской обстановке. Не было ощущения соперничества, все было организовано хорошо.

- Как Вы считаете, нужны ли такие конкурсы?

- Такие конкурсы нужны обязательно и «Кемел Саса», и «Чувашская красавица». Ведь задача этих Конкурсов заключается не в том, что приехали эти конкурсантки, вышли на подиум, прошлись, спели, поплясали и уехали. Надо это вопрос рассматривать шире и глубже.

Молодежь приезжает в Чувашию со всех уголков страны. Они между собой знакомятся, общаются, налаживают связи, делятся опытом. Узнают очень многое для себя. Такие мероприятия они же привлекают молодежь. Это же одна из форм общения – молодежная площадка.

Нашим детям, которые живут далеко от Чувашии намного интереснее, изучать чувашский язык, если есть к чему стремиться. Понятно, что можно дома говорить. Но, чтобы ехать в Чувашию на конкурсы надо обязательно знать чувашский язык. А это большой стимул.

- Если не будут проводить такие конкурсы в Чувашии?

- Мы и так не говорим на чувашском языке. Мы же на территории Иркутской области фактически его не используем. Немного в чувашских деревнях еще говорят и все. А так, где нашим детям на нем говорить? А вот если молодежь хочет ехать в Чувашию, на молодежные форумы, лагеря, конкурсы – это другое дело. Хотите не хотите, а язык учить надо.

Если есть противники проведения таких конкурсов в Чувашии, его можно сделать выездным и проводить в других регионах. Например, в Тюменской, Саратовской областях или у нас. Почему нет. Надо и у нас в Иркутской области проводить такой конкурс. Это будет только плюс в вопросе сохранения чувашской культуры .

- Что лично для себя вы подчерпнули от этой поездки?

- Я познакомилась с интересными людьми, очень много получила в профессиональном плане. И конечно есть повод задуматься на тему, что нужно начинать преподавать чувашский язык в нашем селе. Без знания языка мы далеко не уйдем. В соседнем селе Масляногорске дети учат чувашский язык в школе и нам надо этот вопрос решить. Причем надо начинать с самых маленьких.

Самое важное хочеться сказать большое спасибо организаторам этого конкурса. Чувашский национальный конгресс сегодня делает очень большое дело. Он сплачивает возле себя чувашей. Такие конкурсы они очень Важны для нас. Это реальная возможность нашим детям выезжать в Чувашию и знакомиться с культурой чувашского народа. Персональное спасибо президенту ЧНК Угаслову Николаю Федоровичу, первому вице президенту Клементьеву Влерию Леонидовичу и всем тем кто был непосредственно задействован в этом мероприятии. Всей команде - Вы молодцы, так держать.

 

Вероника Тимофеева, руководитель чувашской национально-культурной автономии Иркутской области "Юлташ"

ПĔТĔМЛЕТĔВĔ ТЕ, ПРОЕКТА ХУТШĂНМА ТИВĔÇĔ ТЕ ПУЛЧĔ

07.12.2017 09:49
ПĔТĔМЛЕТĔВĔ ТЕ, ПРОЕКТА ХУТШĂНМА ТИВĔÇĔ ТЕ ПУЛЧĔ

Раштав уйăхĕн 6-мĕшĕнче Чăваш наци конгресĕн вĕренÿ комитечĕ çĕнелнĕ йышпа лару ирттерчĕ. Конгресăн 10-мĕш Аслă Пухăвĕ хыççăн комитет тытăмне çĕнĕ пайташсем кĕчĕç. Вĕсен йышĕнче И. Н. Ульянов ячĕллĕ ЧПУ вырăс тата чăваш филологийĕпе журналистика факультечĕн деканĕ Алена Иванова, Шупашкар хулин чăваш чĕлхипе литератури вĕрентекенĕсем: 10-мĕш шкулăн Лариса Анисимова, 5-мĕш гимназин Любовь Алексеева, 40-мĕш шкулăн Римма Гаврилова, Çĕнĕ Шупашкар хулин 3-мĕш шкулĕн пуçламăш классен учителĕ Татьяна Архипова пулчĕç.

Комитет ларăвне Геронтий Никифоров ертсе пычĕ. Ăна комитета ертсе пыма кăçал та президиум явапларĕ. Геронтий Лукиянович ĕçтешсене çĕнĕ пайташсемпе паллаштарнă хыççăн вĕренÿ комитечĕ 2017 çулта тунă ĕçсемпе паллаштарчĕ. Комитет чăвашлăха аталантарассинче, шкул ачисен вĕренÿри пултарулăхĕпе ăсталăхне тата тăван чĕлхе хăватне ÿстерессинче Чăваш Республикин районĕсемпе хулисен чăваш чĕлхипе литератури вĕрентекенсен ассоциацийĕсемпе Чăваш Республикин вĕренÿ институчĕпе пĕрле çыхăнса ĕçлет. Комитет пайташĕсем чăваш чĕлхи вĕрентекенĕсемпе тăтăшах тĕл пулса калаçаççĕ, вырăна тухса районсемпе хуласен чăваш чĕлхипе литератури вĕрентекенсен ассоциацисем ирттерекен ларусемпе канашлусене хутшăнаççĕ, семинарсенче учительсене меслетлĕх енчен тĕрлĕ шайлă пулăшу параççĕ.

2017 çулта ырă ĕçсем туса ирттерни тата асра юлнă пулăмсемпе самантсем темиçе те пулни çинче чарăнса тăчĕ. Уйрăмах кăрлач уйăхĕнче «Чăваш халăх поэчĕ – Петр Петрович Хусанкай – 110» çул тата çу-авăн уйăхĕсенче пултаруллă драматургăн Федор Павловăн «Ялта» драми тăрăх йĕркеленĕ викторинăсене аван йĕркелесе ирттернĕ. Çак вăйă ăмăртусене хутшăннисен йышĕнче чăваш халăхĕн мухтавлă çыннисем çинчен лайăх пĕлекенсем йышлă пулнишĕн питех те савăнтарчĕ. Тепри Йĕпреç районĕн Пучинке шкулĕ Чăваш чĕлхи кунне халалласа çулсерен ирттерекен «Чăваш вăййи» уявне хутшăнни ĕмĕрлĕхех чунра хаваслăпа мăнаçлăх тата ырă туйăм хăварчĕ. Виççĕмĕшĕ вара пуш уйăхĕн вĕçĕнче Тюмень тăрăхĕнче «Раççее – шанăçпа, Чăваш Ене – юратупа» чăваш культурин кунĕсенче хутшăнса йăхташăмăрсемпе курса калаçни, учительсемпе семинарсем ирттерни, вĕсем тăванлăх туйăмне çирĕп тытса пыни пирĕн чунсене асамлă вăй-хăват хушрĕ. Кунта пурăнакансен чăвашлăх туйăмĕ таса çăлкуç пек тапса тăни чĕрене калама çук хăпартлантарчĕ. Эпир инçе çултан киле пысăк çĕкленÿпе хавхаланса таврăнтăмăр.

2017 çулта тунă ĕçсене пайташсем вăтам тесе хакланă хыççăн Никифоров Г.Л. 2018 çулта тумалли плансемпе паллаштарчĕ. Чи курăмлисенчен И.Я. Яковлев çуралнăранпа 170 çул çитнине халалланă Чăваш Республикин тата Раççей Федерацийĕн шкулĕсенче 7-11 класĕсенче вĕренекенсемпе аслă шкул студенчĕсен литературăпа ал ĕç пултарулăх конкурсĕ, Шупашкар хулин 10-мĕш шкулĕнче вĕренекен тĕрлĕ халăх ачисемпе И.Н. Ульянов ячĕллĕ ЧПУ тата И.Я. Яковлев ячĕллĕ ЧППУ студенчĕсемпе «Тăнăçлăх çемми» -- «Ритмы мира» туслăх фестивальне ирттерме палăртнисем пулчĕç.

Чăваш наци конгресĕ Раççей Федерацийĕн Президенчĕн грантне хутшăнса виçĕ миллион та çич çĕр алă пилĕк пин те улт çĕр алă (3.755.650) тенкĕ тивĕçнĕ «Раççей пуянлăхĕ – пĕтĕм халăх пуянлăхĕ» проектра çак пархатарлă икĕ ĕç «Ман халăх – ман Тăван çĕр-шыв» номинацине хутшăнма тивĕçлĕ пулнине савăнса пĕлтерчĕ вăл.

Вĕренÿ комитечĕн ертÿçи Геронтий Никифоров пайташсене пĕр-пĕрне ăнланса ĕçленĕшĕн тав турĕ. Лару ĕçне-хĕлне пĕтĕмлетсе вăл:– Хаклă туссем! Сире çывхарса килекен 2018 çулпа ăшшăн саламлатăп, Çĕнĕ çулта чăвашлăха çирĕплетессинче курăмлă ĕçсем тума тÿсĕмлĕх, ăнăçупа телей сунатăп. Тăван чĕлхе кашнине пĕрлĕх туйăмĕ парса тăтăр, унăн халăха пĕрлештерекен вăйĕ ÿссех пытăр. Сывлăха упрăр, пурнăçа юратăр, чун-чĕре илемне ан çухатăр, ун хăвачĕпе юрату туйăмĕ ан иксĕлччĕр!», – тесе тăван чĕлхешĕн вăй-хума чăтăмлăх, çирĕплĕх, ырлăх-сывлăх сунчĕ.

 

Юлия АНИСИМОВА, вĕренÿ комитет ертÿçин çумĕ.

(Сăнÿкерчĕксем ЧНК пресс-службин ертÿçин Зоя Яковлеван)

Чăваш Енре пурăнмасан та, чăн чăвашла пурăнаççĕ Антоновсем

05.12.2017 15:30
Чăваш Енре пурăнмасан та, чăн чăвашла пурăнаççĕ Антоновсем

Тюмень хулинче пурăнакан чăваш ачи Сергей Антонов тĕнче шайĕнче иртекен "ÇĔПĔР ÇĂЛКУÇĔСЕМ" фестивальте пĕрремĕш вырăн йышăннă! Унăн амăшĕ Ольга Николаевна Антонова - Сĕнтĕрвăрри районĕнчен, ашшĕ вара, Сергей Константинович Антонов - Йĕпреç районĕнчен.

Сакăр çулти Серуш мĕн çуралнăранпах тенĕ пек Тюмень тăрăхĕнчи чăвашсен "Тăван" Ассоциацийĕ ирттерекен мероприятисене хутшăнать. Пĕчĕк йăмăкĕпе Кирăпа иккĕшĕ те юрлаççĕ. Унсăр пуçне Сережа шкулти хорта юрлать, самбо, ушу спорт мелĕсемпе те кăсăкланать.

Каникулсенче вара асламăшĕпе аслашшĕ тата кукамăшĕ патĕнче канма юратать. Çавăнпа чăваш чĕлхине лайăх пĕлет, чăвашла чылай юрă юрлать.

Иртнĕ çул Тюменьте иртнĕ "Бичурин вулавĕсем" наукăпа практика конференцине те Сергей Антонов (кĕçĕнни) юррипе пуçланăччĕ.

Маттур ача пур çĕре те ĕлкĕрет. Тĕрлĕ фестиваль-конкурссем, çавра сĕтелсем иртеççĕ-и, ăна унта яланах курма пулать.

Чăваш Енре пурăнмасан та, чăн чăваш пулса çитĕнтереççĕ ачисене Антоновсем. Черетлĕ çитĕнÿпе саламлатпăр вĕсене!

 

Зоя Яковлева, ЧНК пресс-службин ертÿçи.

"Раççей чăваш пики" конкурс пĕтĕм чăваш тĕнчин уявĕ пулса тăчĕ

03.12.2017 09:01
"Раççей чăваш пики" конкурс пĕтĕм чăваш тĕнчин уявĕ пулса тăчĕ

Раштав уйăхĕн 2-мĕшĕнче пĕтĕм Раççейри «Чăваш пики» конкурс Чăваш наци конгресĕ йĕркеленипе Чăваш Республикин Культура министерстви пулăшнипе пирĕн республикăра çиччĕмĕш хут иртрĕ.

Çак конкурсра хапăл туса йыхрава йышăнса Самара, Тюмень, Иркутск, Чулхула облаçĕсенчен, Санкт-Петербург хулинчен, Тутар, Пушкăрт тата Чăваш Республикин тĕрлĕ ял-хулинчен чи чипер хĕрсем килсе çитрĕç.

Пĕтĕм Раççейри «Чăваш пики – 2017» конкурса Чăваш наци конгресĕн президенчĕ Николай Угаслов тата Чăваш Республикин культура министрĕ Константин Яковлев уçрĕç.

Вĕсем çĕршывăн тĕрлĕ кĕтесĕсенчен çула кĕскетсе килнĕ чăваш пикесене тата вĕсен ертÿçисене чунтан тав турĕç. Конкурс çулран çул сумлăланса, илемленсе пынине, унта хутшăнас кăмăллă, тивĕçлĕ хĕр-пикесем нумайлансах пынине палăртрĕç.

Чăваш Республикин культура министрĕ хастар та пултаруллă ЧНК пайташĕсене Хисеп хучĕсемпе тата Тав çырăвĕсемпе чысларĕ. Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕн Хисеп хутне конгресс юрисчĕ Сергей Павлов, Культура министерствин Тав хутне Чулхулари чăваш наципе культура автономийĕн ертÿçи Алина Артемьева тата "Самана" ушкăн юрăçи Ирина Тихонова тивĕçрĕç.

Чăваш пикисем хăйсен пултарулăхне конкурс йĕркипе килĕшÿллĕн пиллĕк тĕрлĕ тупăшура палăртрĕç.

Юлашки çулсенче Чăваш наци конгресĕнче çакнашкал конкурссене ирттерессипе ĕçлекен хастар та пултаруллă специалистсем пуçтарăнчĕç. Тĕрлĕ çĕртен килекен хĕрсене сцена çинче хăйсене ятуллă та илĕртÿллĕ тытма пирĕн Наталья Васильева, Эльвира Альмешкина тата Алиса Лукина хореографсем ырми-канми виçĕ кун тăрăшрĕç. Конкурс курăмлă та кăсăклă пултăр тесе Людмила Квасовăпа Дмитрий Петров режиссерсем те пултаруллă ĕçлерĕç.

Ирина Лампасовăпа Алексей Иванов вара конкурса çепĕç те илемлĕ, таса чăвашла калаçса ертсе пынине каласа хăварма кăмăллă.

Яланхи пекех малтан пикесем хăйсемпе паллаштарчĕç. Палăртса хăвармалла, видеопаллаштарусен пахалăхĕ те кашни çул ÿссе пырать, кашни паллаштару хăйне евĕрлĕ кăсăклă пулчĕ. Куракансене уйрăмах Тюмень, Иркутск, Тутарстан пикисен паллаштарăвĕсем кăмăла кайрĕç.

Чăваш историне, культурине, мăн асаттесемпе асаннесем пиллесе хăварнă йăла-йĕркесене конкурсанткăсем мĕнлерех пĕлнине те тĕрĕслерĕç. Хĕр-пикесем аптрамарĕç, ăс конкурсĕнче те хăйсене тивĕçлĕн кăтартрĕç. Тюмень тăрăхĕнчи Горьковка ялĕнче çуралса ÿснĕ Анастасия Ушаковăна чăвашла япăхрах пĕлни кăшт кансĕрлерĕ пулсан та, хĕр çухалса каймарĕ, куракансене килес çул тăван чĕлхепе тата та лайăх калаçма хăнăхма шантарчĕ. Ăна чăтăмлăн сумлă ăмăртăва хатĕрленĕ Тюмень тăрăхĕнчи "Тăван" ассоциаци ертÿçине Ираида Масловăна тав сăмахĕ каламалла.

Паллах, регионсенчен килнĕ пикесене чăвашла калаçма йывăртарах, вĕсем ытти халăх хушшинче пурăнса та ашшĕ-амăшĕ, унти чăваш автономийĕсем тăрăшнипе тăван чĕлхене упрани паха.

Кăçал "Раççей чăваш пики" конкурса чи аякран килнĕ пике -Мария Маркова пулчĕ. Вăл Иркутск тăрăхĕнчи Зима районĕнчи Новолетники ятлă чăваш ялĕнче пурăнать. Унта чăвашлăха упраса пурăнакан хамăр халăха паллах чыс та мухтав. Иркутск тăрăхĕнчи "Юлташ" чăваш наципе культура автономийĕн, унăн ертÿçин Вероника Тимофеевăн тÿпи те кунта пысăккине палăртмалла.

"Раççей чăваш пики -2017" конкурса йĕркелекенсем хутшăнакан çирĕм пĕр пикен ăсталăхĕпе пултарулăхне тĕрлĕ енлĕ тĕрĕслерĕç.

Чăваш апат-çимĕçне хатĕрлессипе те хĕрÿ тупăшу пулчĕ. Шăрттан, хуплу, хуран кукли тата темтепĕр янтăлама маттуррине пикесем аван кăтартса пачĕç.

Хĕрÿллĕ тупăшура тÿресем баллсене шутласан "Раççей чăваш пики" ята Йĕпреç районĕнчи Шăрттан ялĕнчи Луиза Ильина çĕнсе илчĕ. Ăна Крымра канма 25 пин тенкĕ тăракан путевка пачĕç.

"Вице Раççей чăваш пики" - Комсомольски районĕнчи Арина Галкина пулчĕ, "Паха тĕрĕ" фирмăн 10 пинлĕх сертификатне тивĕçрĕ. "Чăваш Ен тулашĕнчи чи пултаруллă пике" ята Тутарстан тăрăхĕнчи Романова Василина, "Ăс пике" ята Муркаш районĕнчи Тихонова Арина, Канаш районĕнчи Матвеева Марина "Чи хÿхĕм пике", Хĕрлĕ Чутай районĕнчи Соловьева Наталия "Чи çепĕç пике", Пушкăрт Республикинчи Стерлитамакри Федорова Анастасия "Куракансем килĕштернĕ пике" ятсене тивĕçрĕç. Унсăр пуçне килес çул Крымра иртекен "Чăваш Ен культура кунĕсене" хутшăнма сертификатсене Чулхула хулинчен килнĕ Ермолаева Оксана, Иркутск облаçĕнчи Маркова Мария, Шупашкар пики Ягунова Инна çĕнсе илчĕç.

Чăваш наци конгресĕн президенчĕ Николай Угаслов тата президиум пайташĕсем уява ирттерме пулăшнă тĕрлĕ организацисене, уйрăм çынсене чунтан тав сăмахĕ калаççĕ. Ялан çапла пĕр-пĕрне ăнланса, туслăн хамăр халăх пуласлăхĕшĕн ĕçлессе шансах тăраççĕ.

 

Зоя Яковлева, ЧНК пресс-службин ертÿçи.

"РАÇÇЕЙ ЧĂВАШ ПИКИ" конкурса тĕрлĕ регионтан 21 пике хутшăнĕ!

01.12.2017 11:26
"РАÇÇЕЙ ЧĂВАШ ПИКИ" конкурса тĕрлĕ регионтан 21 пике хутшăнĕ!

ПУШКĂРТ, ТУТАРСТАН, ИРКУТСК, ТЮМЕНЬ, САМАРА, ЧУЛХУЛА, ПИТĔР ТАТА ЫТТИ ТĂРĂХРАН КИЛНĔ ХĔРСЕМ КОНКУРСА ХУТШĂНМА ХАТĔР.

"Хастар" тата та хастар пулас шанчăк пур

01.12.2017 10:46
"Хастар" тата та хастар пулас шанчăк пур

Чăваш наци конгресĕ çумĕнчи çамрăксен "Хастар" ушкăнĕ чÿкĕн 30-мĕшĕнче культурăпа ÿнер институчĕн лару пÿлĕмĕнче "çавра сĕтел" йĕркелерĕ. Унта ушкăнри çамрăксемсĕр пуçне "Раççей чăваш пики" конкурса килсе çитнĕ пикесем, вĕсен ертÿçисем тата паллах ЧНК ĕç тăвакан комитечĕн ĕçченĕсем хутшăнчĕç.

Тĕл пулуна "Хастар" ушкăн ертÿçи Алексей Иванов уçрĕ. Вăл пуçтарăннă яш-кĕрĕме ушкăнăн тĕп тĕллевĕпе паллаштарчĕ, тĕрлĕ проектсем сĕнчĕ. Халĕ "Хастарăн" çĕнĕ эмблема, "В контакте" сайтра хăйĕн ушкăнĕ пур.

ЧНК ĕç тăвакан комитет ертÿçи, президентăн пĕрремĕш çумĕ Валерий Клементьев çамрăксене конгресс ĕçне тата та хастар хутшăнма чĕнсе каларĕ. Нумаях пулмасть РФ Президенчĕн Грантне çĕнсе илни ĕçе тата та вăйлăрах, витĕмлĕрех тума май панине асăнчĕ. Валерий Леонидович килес çулхи анлă проектсене çамрăксем тăрăшуллăн хутшăнасса шаннине пĕлтерчĕ.

Яш-кĕрĕме хамăрăн пуян чăваш историйĕпе, чĕлхен аваллăххĕпе паллашма, эпир мăнаçлă халăх пулнине уççăн туйтарма "Мăнаçлă халăх историйĕ" (История Великого народа) фильм кăтартрĕç.

Ку фильма виçĕ çул каялла Чăваш енре çуралса ÿснĕ пултаруллă çамрăксем: Юрий Михеев продюсер, Юрий Сергеев режиссер тата Николай Яковлев оператор ÿкернĕ. Республика тулашĕнчен "Раççей чăваш пики" конкурса килнĕ хĕр-пикесен те кинона курнă май сăнĕсем улшăнса пыни, вĕсем тăван халăх çине урăхларах куçпа пăхма пуçлани туйăнчĕ.

"Хастар" ушкăнăн председателĕн çумĕ Александр Игнатьев яш-кĕрĕме хăйĕн проекчĕпе паллаштарчĕ, видекуравпа çирĕплетсе пырса çамрăксене ку проектпа кăсăклантарса ячĕ. Проектăн тĕп шăнăрĕ - экстремаллă лару-тăрура çамрăксен вăр-варлăхне, çирĕплĕхне тĕрĕслесси, йывăрлăхра пĕр-пĕрне пулăшма хăнăхтарасси. Çак тĕллевпе шартлама сивĕре темиçе кун вăрманта ушкăнпа пурăнма хăнăхасси, унта чăваш халăхĕн апат-çимĕçне хатĕрлесси тата ытти те...

"Çавра сĕтел" кăсăклă та усăллă иртрĕ. Çамрăксен чылай çĕнĕ шухăшсем çуралчĕç, пĕр-пĕринпе кунта вĕсем çывăхрах паллашрĕç.

Эппин, "Хастар" малалла тата та хастар пуласса шанас килет.

 

Зоя Яковлева, ЧНК президиумĕн пайташĕ, пресс-служба ертÿçи

Паян "Раççей чăваш пики" конкурса хутшăнакан пикесем Шупашкара çитрĕç.

30.11.2017 17:42
Паян "Раççей чăваш пики" конкурса хутшăнакан пикесем Шупашкара çитрĕç.

 

Пурĕ 22 чăваш хĕрĕ çак сумлă конкурса хутшăнма кăмăл тунă.

Иркутск, Тюмень, Самара, Пушкăртстан, Тутарстан, Питĕр, Чулхула тата ытти тăрăхсенчен килнĕскерсем паян хатĕрленÿ тапхăрне пуçларĕç.

Вĕсемпе паллă балетмейстерсем, юрăçсем ĕçлеççĕ.

Каç еннелле Раççейĕн тĕрлĕ тăрăхĕсене тата Чăваш Ен районĕсене конкурсра тивĕçлĕ кăтартас кăмăллăскерсем "Паха тĕрĕ" фирмăра экскурсире пулчĕç. Вĕсем тĕрĕ музейĕпе тата фирма лавккипе паллашрĕç.

"Паха тĕрĕ" предприятин ертÿçин çумĕ Маргарита Павлова хĕрсене чăваш тĕррин пуян историне каласа пачĕ, музей экспоначĕсемпе паллаштарчĕ. "Раççей чăваш пики" конкурса килнĕ пикесем кунта чун киленĕçĕ илчĕç. Уйрăмах качча каймалли пĕркенчĕк умĕнче вĕсем чылай çаврăнчĕç, кашнийĕ чăвашсен уйрăмлăхне кăтартакан пĕркенчĕке уртса пăхрĕ.

Ыран конкурса килнĕ пикесемпе малалла репетицисем иртĕç.

 

Зоя Яковлева, ЧНК пресс-службин ертÿçи.

(Сăнÿкерчĕксем авторăн)

Хĕрлĕ Чутайсем районти чи пултаруллă ашшĕпе амăшне палăртрĕç

30.11.2017 11:50
Хĕрлĕ Чутайсем районти чи пултаруллă ашшĕпе амăшне палăртрĕç

Кашни çын пуласлăхĕ вăл мĕнле çемьере çитĕннинчен, çĕршыв малашлăхĕ вара – çемьесем мĕн таран çирĕп пулнинчен килет. Çакна ЧНК хастарĕсем лайăх ăнланаççĕ.

Чăваш наци конгресĕн Хĕрлĕ Чутай уйрăмĕн пуçарăвĕпе ку районта час-часах тĕрлĕ ÿсĕмрисем хушшинче конкурс-фестивальсем иртеççĕ. Кăçал Чăваш енре Аттепе Анне çулталăкĕ, Хĕрлĕ Чутай районне туса хунăранпа 90 çул çитнине халалласа чÿкĕн 29-мĕшĕнче районти культура керменĕнче «Чи пултаруллă аттепе анне» конкурс ирттерчĕç.

Ку тăрахра тăнăçлă, килĕшÿллĕ, çирĕп çемьесем сахал мар. Вĕсене палăртассине, ыттисем валли тĕслĕх пек кăтартассине ЧНК Хĕрлĕ Чутай уйрăмĕн ертÿçи Юлия Мареева хăйсен тивĕçĕ тесе шутлать.

«Чи пултаруллă аттепе анне» конкурса тăватă çемье хутшăнчĕç: Атнар ялĕнчи Яковлевсен, Мăн Этмен тăрăхĕнчи Ивановсен, Тралькасси тăрăхĕнчи Максимовсен тата Паньтăк ялĕнчи Артюшкинсен туслă çемьи.

Хĕрлĕ Чутай уйрăмне хавхалантарма Шупашкартан Чăваш наци конгресĕн президенчĕн пĕрремĕш çумĕ Валерий Клементьев, президиум, комитет пайташĕсем чылайăн килчĕç.

Валерий Клементьев чутайсене уявпа саламларĕ, кунти ЧНК уйрăмĕ яланах хастар ĕçленĕшĕн савăннине пĕлтерчĕ, кĕскен конгресс ĕç-хĕлĕ пирки каласа пачĕ. ЧНК президенчĕн пĕрремĕш çумĕ килес çул палăртнă ĕçсене тухăçлă пурнăçлама федераллă Президент Грантне çĕнсе илни пулăшассине хавхаланса пĕлтерчĕ.

Конкурса ЧНК Хĕрлĕ Чутай уйрăмĕн ертÿçи Юлия Мареева тата çамрăк хастарсем ертсе пычĕç. Чăнах та пултаруллă çемьесем хутшăнчĕç кунта. Кашни мăшăрăн ăшăлăхĕ, пĕр-пĕрне хисеплесе юратни, упăшкипе арăмĕ пĕр-пĕриншĕн пăшăрханни витĕр курăнса тăчĕ.

Тăватă мăшăрĕ те хăйне евĕрлĕ, тĕрлĕ енлĕ пултаруллă. Пурин те ачисем пурнăçра тĕрĕс çул суйласа илнĕ, ашшĕ-амăшне хисеплесе, пулăшса пурăнаççĕ.

Конкурса йĕркелекенсем çемьесем чăваш халăх историне, культурине, йăли-йĕркине еплерех пĕлнине, тĕрлĕ енлĕ ăсталăхне тĕрĕслерĕç.

«Чи пултаруллă аттепе анне» ята Атнар тăрăхĕнчен килнĕ Николайпа Людмила Яковлевсем çĕнсе илчĕç. «Ĕçчен те кăмăллă аттепе анне» - Паньтăк ялĕнчи Александрпа Анна Артюшкинсем, «Юрă-ташăра пултаруллă аттепе анне» - Мăн Этмен тăрăхĕнчи Анатолийпе Альбина Ивановсем, Тралькассинчи Зояпа Владимир Максимовсене вара «Куракансем килĕштернĕ ашшĕпе амăшĕ» ятсене тивĕçрĕç.

Хăнана килнĕ ЧНК хастарĕсем конкурса хутшăнакан мăшăрсен ăсталăхĕпе пултаруллăхĕнчен тĕлĕнсе кăна ларчĕç.

«Тăван Атăл» журнал редакторĕ, «Чăваш хĕрарăмĕ» комитет пайташĕ Лидия Филиппова конкурса хутшăннă кашни çемьене журнала тÿлевсĕр илсе тăма май туса пачĕ, Валерий Клементьев пурне те раштавăн 22-мĕшĕнчи хăйĕн пултарулăх каçне йыхравсем пачĕ.

«Паха тĕрĕ» фирма ертÿçин çумĕ, ЧНК культура комитечĕн пайташĕ Маргарита Павлова та конкурса хутшăннă çемьесене саламларĕ, чăваш тĕррине упраса аталантарса пыракан предприятин килес çул юбилей çитнине, çав ятпа Хĕрлĕ Чутайсемпе те тĕрлĕ мероприяти палăртнине каларĕ.

Чутайсен пултарулăхне Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ артисчĕ Виталий Сергеев та курса пысăк хак пачĕ.

Уява килнĕ ЧНК хастарĕсем кунти конгресс уйрăмĕн ертÿçине Юлия Мареевăна çакнашкал конкурссем йĕркелеме май тупнăшăн тав турĕç, малашне те пĕрле туслăн ĕçлессе шаннине пĕлтерчĕç.

 

Сăнÿкерчĕксем пирĕн социаллă сайтсенчи ушкăнсенче.

 

Зоя Яковлева, ЧНК пресс-службин ертÿçи.

Страницăсем: 1, 2, 3, [4], 5, 6, 7, 8, 9, ... 114